Rekolekcje – jakie zmiany od września 2017 roku wprowadziła minister A. Zalewska?

Od września 2017 roku Minister Edukacji Narodowej Anna Zalewska zmieniła zasady organizowania rekolekcji w szkołach publicznych (rozporządzenie zmieniające z dnia 7 czerwca 2017 r. w sprawie warunków i sposobu organizowania nauki religii w publicznych przedszkolach i szkołach (Dz. U. poz. 1147) weszło w życie z dniem 1 września 2017r.).

Rozporządzenie poza dostosowaniem treści do obowiązującego od 1 września 2017 r. Prawa oświatowego, wprowadziło również istotne zmiany organizacyjne w pracy przedszkoli i szkół.

TRZY DNI ZWOLNIENIA Z ZAJĘĆ 

W 2016 roku obowiązywały jeszcze „stare” zasady organizowania rekolekcji i wówczas ministerstwo informowało: „Na mocy przepisów § 10 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 14 kwietnia 1992 r. w sprawie warunków i sposobu organizowania nauki religii w publicznych przedszkolach i szkołach (Dz. U. Nr 36, poz. 155, z późn. zm.). uczniowie uczęszczający na naukę religii organizowaną w szkołach publicznych uzyskują trzy kolejne dni zwolnienia z zajęć szkolnych w celu odbycia rekolekcji wielkopostnych. Dotyczy to sytuacji, gdy religia lub wyznanie, do którego należą uczniowie, nakłada na swoich członków tego rodzaju obowiązek. Jeżeli na terenie szkoły prowadzona jest nauka religii więcej niż jednego wyznania, kościoły i związki wyznaniowe powinny ustalić wspólny termin rekolekcji.”

Co zmieniono od września 2017r.? Obecnie „Uczniowie uczęszczający na naukę religii mają prawo do zwolnienia z zajęć szkolnych w celu odbycia trzydniowych rekolekcji wielkopostnych, jeżeli rekolekcje te stanowią praktykę danego kościoła lub innego związku wyznaniowego. W czasie trwania rekolekcji szkoła nie jest zwolniona z realizowania funkcji opiekuńczej i wychowawczej.”

Oznacza to, że możliwe jest organizowanie rekolekcji w taki sposób, aby rekolekcje odbywały się pomiędzy zajęciami obowiązkowymi. Uczniowie przychodzą do szkoły na trzy godziny lekcyjne, następnie wszyscy z nauczycielami idą do Kościoła i po mszy wracają na lekcje wg. planu zajęć. Uczniom nieuczestniczącym w rekolekcjach szkoła zapewnia obowiązkową „opiekę” w postaci tzw. zajęć wychowawczych np. biernego przebywania w bibliotece szkolnej.

Sytuacja powyższa umożliwia z pewnością zachowanie wysokiej frekwencji na rekolekcjach. Zastanawiamy się, czy taka była przyczyna zmiany?

OPIEKA NAD UCZNIAMI

W 2016r. ministerstwo informowało na swojej stronie www: „Opiekę nad uczniami w czasie rekolekcji zapewniają nauczyciele religii. Dyrektor szkoły – jeśli wymagają tego względy bezpieczeństwa uczniów – może zwrócić się jednak do pozostałych nauczycieli z prośbą o pomoc w zapewnieniu uczniom opieki w czasie ich przemieszczania się do miejsca odbywania się rekolekcji i w drodze powrotnej do szkoły. W tym przypadku dyrektor powinien jednak respektować prawo nauczycieli do wolności sumienia i wyznania.”

Treść rozporządzenia § 10 przed zmianą ministerstwa: „Uczniowie uczęszczający na naukę religii uzyskują trzy kolejne dni zwolnienia z zajęć szkolnych w celu odbycia rekolekcji wielkopostnych, jeżeli religia lub wyznanie, do którego należą, nakłada na swoich członków tego rodzaju obowiązek. Pieczę nad uczniami w tym czasie zapewniają katecheci. Szczegółowe zasady dotyczące organizacji są przedmiotem odrębnych ustaleń między organizującymi rekolekcje a szkołą”.

Co zmieniła minister A. Zalewska?

Obecnie § 10 brzmi: „Uczniowie uczęszczający na naukę religii mają prawo do zwolnienia z zajęć szkolnych w celu odbycia trzydniowych rekolekcji wielkopostnych, jeżeli rekolekcje te stanowią praktykę danego kościoła lub innego związku wyznaniowego. W czasie trwania rekolekcji szkoła nie jest zwolniona z realizowania funkcji opiekuńczej i wychowawczej.”. Zniknął zapis: Pieczę nad uczniami w tym czasie zapewniają katecheci.

REKOLEKCJE WIELKOPOSTNE ORAZ INNE

Przed zmianą szkoła zwalniała uczniów w celu odbycia rekolekcji wielkopostnych. Obecnie wprowadzono zapis, że szkoła może zwalniać uczniów w celu odbycia również innych rekolekcji np. adwentowych.
„1. Uczniowie uczęszczający na naukę religii mają prawo do zwolnienia z zajęć szkolnych w celu odbycia trzydniowych rekolekcji wielkopostnych, jeżeli rekolekcje te stanowią praktykę danego kościoła lub innego związku wyznaniowego. W czasie trwania rekolekcji szkoła nie jest zwolniona z realizowania funkcji opiekuńczej i wychowawczej.
2. Przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio do rekolekcji organizowanych w innym terminie.”

RELIGIA W PRZEDSZKOLU RAMOWYM PLANIE DNIA
ETYKA W SZKOLE W TYGODNIOWYM PLANIE  ZAJĘĆ 

Zgodnie z § 1 ust. 1a :

„W przedszkolach zajęcia religii uwzględnia się w ramowym rozkładzie dnia.
W szkołach zajęcia religii i etyki uwzględnia się w tygodniowym rozkładzie zajęć.”

OBOWIĄZEK OBECNOŚCI UCZNIÓW NIEUCZESTNICZĄCYCH W REKOLEKCJACH W SZKOLE

Zmienione przepisy § 10 rozporządzenia w sprawie organizowania trzydniowych rekolekcji wielkopostnych wprowadzają dla szkół obowiązek pełnienia funkcji opiekuńczej i wychowawczej w czasie trwania rekolekcji.

Wymuszaniem obecności w szkole uczniów nieuczestniczących w rekolekcjach fundacja zajmowała się już  2015 roku.  Wielokrotnie pisaliśmy w tej sprawie do MEN , ale również do Rzecznika Praw Obywatelskich (do Rzecznika Praw Dziecka przestaliśmy pisać, ponieważ od 2012 roku żadne wysłane do niego pismo, nie doczekało się odpowiedzi). M.in. w dniu 29.05.2017r. Fundacja zwróciła się do Ministerstwa Edukacji Narodowej z prośbą o wskazanie podstawy prawnej, na jakiej dyrektor szkoły publicznej może „zwolnić się” z obowiązku prowadzenia zajęć dydaktyczno – wychowawczych w szkole publicznej, w czasie rekolekcji wielkopostnych  (bez skorzystania z podstawy z §  5 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 18 kwietnia 2002 r.) i jednocześnie na jakiej podstawie prawnej może w tym samym czasie wymagać od uczniów obecności w szkole na zajęciach wychowawczo-opiekuńczych (bierna obecność w bibliotece)?

Zgodnie z przepisami przywołanymi w naszej poprzedniej korespondencji z MEN, wyjście uczniów ze szkoły na rekolekcje wielkopostne nie powoduje zwolnienia szkoły z obowiązku prowadzenia zajęć dydaktyczno – wychowawczych dla pozostałych uczniów, chyba że dyrektor szkoły, na podstawie  §  5 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 18 kwietnia 2002 r. w sprawie organizacji roku szkolnego (Dz.U.2002.46.432 z dnia 20.04.2002 r.) ustalił, że dni rekolekcji wielkopostnych są dniami dodatkowo wolnymi w szkole od zajęć dydaktyczno-wychowawczych. Na zasadzie §  6a ww. Rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 18 kwietnia 2002 r. „W dniach, o których mowa w § 5 ust. 1, szkoła ma obowiązek zorganizowania zajęć wychowawczo-opiekuńczych” a także „Szkoła ma obowiązek informowania rodziców (prawnych opiekunów) o możliwości udziału uczniów w zajęciach wychowawczo-opiekuńczych organizowanych w dniach, o których mowa w § 5 ust. 1.”

Z powyższych przepisów wynika wprost, że w czasie rekolekcji wielkopostnych w szkołach publicznych zajęcia dydaktyczno – wychowawcze  odbywają się zgodnie z planem i obecność uczniów jest odnotowywana w dzienniku lekcyjnym. Jeśli są to dodatkowo wolne od zajęć dydaktyczno – wychowawczych szkoła organizuje zajęcia wychowawczo – opiekuńcze, na które rodzice mogą ale nie muszą posłać dzieci, a ich obecność odnotowywana jest w dzienniku zajęć w świetlicy.

W dniu 29.06.2017r. otrzymaliśmy informację, że: „Uczniowie nieuczestniczący w lekcjach religii (i tym samym w rekolekcjach) są zobowiązani do udziału w zajęciach szkolnych odbywających się w godzinach ustalonego stałego planu zajęć i mają odnotowywany fakt obecności na tych zajęciach. Nieuprawnione jest więc informowanie rodziców, że w czasie rekolekcji nie ma zajęć – z wyjątkiem sytuacji, gdy wszyscy uczniowie szkoły uczęszczają na religię. Ponadto przepisy prawa oświatowego nie posługują się pojęciem „biernego spędzania czasu w bibliotece lub świetlicy”.

Obowiązujące od września 2017r. rozporządzenie, reguluje to w następujący sposób: § 10 „Uczniowie uczęszczający na naukę religii mają prawo do zwolnienia z zajęć szkolnych w celu odbycia trzydniowych rekolekcji wielkopostnych, jeżeli rekolekcje te stanowią praktykę danego kościoła lub innego związku wyznaniowego. W czasie trwania rekolekcji szkoła nie jest zwolniona z realizowania funkcji opiekuńczej i wychowawczej.”

 

Na zdjęciu cytat z pisma Ministerstwa Edukacji Narodowej do fundacji z czerwca 2017r. tj. przed wejściem w życie zmian, o których mowa powyżej.

 

 

 

 

FacebookTwitterGoogle+LinkedInPinterestTumblrWykopGoogle GmailEmailWordPressPrint