Lublin, 16 września 2026 r.
Dyrekcja I Liceum Ogólnokształcącego
im. Stefana Żeromskiego w Opocznie
26-300 Opoczno
ul. Żeromskiego 3
e-mail: dyrektorlozeromski@wp.pl
Szanowni Państwo,
Z informacji, którą otrzymaliśmy od absolwentów liceum wynika, iż co roku, bezpośrednio przed pisemnymi egzaminami maturalnymi z j. polskiego i matematyki (po godz. 8.40), a przed oficjalnym rozpoczęciem egzaminu, w sytuacji kiedy wszyscy maturzyści zgromadzeni są już w sali wraz z dyrekcją szkoły i całym zespołem nadzorującym, zapraszany jest do sali ksiądz rzymskokatolicki, uczący na co dzień religii w szkole, w celu przeprowadzenia modlitwy w intencji egzaminu.
Wszyscy uczniowie proszeni są o powstanie i wzięcie udziału w praktyce religijnej, pomimo, że do szkoły uczęszczają uczniowie, którzy nie należą do wyznania rzymskokatolickiego.
Fundacja ma poważne wątpliwości, czy szkoła wykazuje się należytym szacunkiem i troską o uczucia tych uczniów oraz nauczycieli, którzy należą do mniejszości religijnych oraz osób niereligijnych. W naszej ocenie taka praktyka nosi znamiona próby łamania wolności sumienia i braku poszanowania wolności wyznawania lub niewyznawania religii, w związku z tym wnosimy o jej zaprzestanie.
Przypominamy o zapisach Konstytucji RP m.in. art. 53 punkt 6, gdzie mowa jest o tym, że „Nikt nie może być zmuszany do uczestniczenia ani do nieuczestniczenia w praktykach religijnych. Ponadto w myśl art. 2 Konstytucji, Polska jest „demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej”. W systemie demokratycznym jedną z podstawowych zasad jest zasada poszanowania praw mniejszości.
Modlitwa jako wydarzenie o charakterze niewątpliwie wyznaniowym powinna pozostawać poza regułami szkolnymi, co zagwarantuje wolność sumienia, pozwoli na nieujawnianie wyznania przez osoby nie chcące brać udziału w takim wydarzeniu, jak również na zachowanie konstytucyjnych standardów niedyskryminacji i równego traktowania uczniów. W opisanej powyżej praktyce dyrektor szkoły narusza postanowienia Konstytucji oraz Rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 14 kwietnia 1992 r. w sprawie warunków i sposobu organizowania nauki religii w publicznych przedszkolach i szkołach, które w § 12 głosi: W szkole można także odmawiać modlitwę przed i po zajęciach. Odmawianie modlitwy w szkole powinno być wyrazem wspólnego dążenia uczniów oraz taktu i delikatności ze strony nauczycieli i wychowawców.
W art. 53 ust. 3 Konstytucji wskazano, iż rodzice mają prawo do zapewnienia dzieciom wychowania i nauczania moralnego i religijnego zgodnie ze swoimi przekonaniami. Natomiast zgodnie z art. 25 ust. 1 i 2 Konstytucji Kościoły i inne związki wyznaniowe są równouprawnione. Władze publiczne w Rzeczypospolitej Polskiej (a do takich należy zaliczyć również dyrekcję szkoły publicznej) zachowują bezstronność w sprawach przekonań religijnych, światopoglądowych i filozoficznych, zapewniając swobodę ich wyrażania w życiu publicznym.
Dyrektor szkoły uważany jest za organ władzy publicznej, jako podmiot powołany w drodze ustawy do wykonywania zadań publicznych (por. wyrok NSA w Warszawie z dnia 06 marca 2008 r., I OSK 1918/07 , M. Jabłoński, K. Wygoda, Ustawa o dostępie do informacji publicznej – komentarz, Wrocław 2002).
Proszę zwrócić uwagę, że zgodnie z Ustawą o gwarancjach wolności sumienia z dnia 17 maja 1989 r. w art. 10 ust. 1 Rzeczpospolita Polska jest państwem świeckim, neutralnym w sprawach religii i przekonań.
Szkoła publiczna powinna być miejscem wolnym od wszelkiej dyskryminacji. Zgodnie z ustawą z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe, nauczanie i wychowanie powinno mieć za podstawę uniwersalne zasady etyki. Tylko takie kształcenie uczniów i młodzieży, oparte na wspólnych dla nich wartościach, pozwoli wykształtować w nich postawę szacunku wobec innych. Szkoła publiczna to miejsce, w którym wszyscy uczniowie powinni być traktowani jednakowo i dlatego musi być miejscem neutralnym religijnie.
Ponadto na podstawie art. 2 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, działając imieniem Fundacji Wolność od Religii z siedzibą w Lublinie, w ramach prowadzonej działalności, wnoszę o udostępnienie informacji publicznej poprzez udzielenie odpowiedzi na poniższe pytania:
- Kto podjął decyzję o prowadzeniu modlitwy bezpośrednio przed egzaminem maturalnym?
- Od ilu lat szkoła inicjuje modlitwę bezpośrednio przed egzaminem maturalnym?
- W jaki sposób wyrażane jest życzenie rodziców lub pełnoletnich uczniów w sprawie uczęszczania na lekcje religii lub/i etyki? Jeśli jest to druk, prosimy o udostępnienie treści druku.
- Czy w druku, którym posługuje się szkoła uwzględniono możliwość organizowania przez szkołę zajęć z religii innej niż rzymskokatolicka lub etyki?
- Czy i w jaki sposób rodzice oraz uczniowie informowani są o prawie do uczęszczania na lekcje etyki (w tym o możliwości udziału w lekcjach religii i etyki jednocześnie)?
- Czy w szkole organizowane są lekcje etyki dla chętnych uczniów?
- Czy lekcje etyki były organizowane w uprzednim roku szkolnym 2025/2026?
- Ile oświadczeń wskazujących na życzenie rodziców co do udziału ich dzieci w lekcjach etyki szkoła otrzymała w roku szkolnym 2025/2026 oraz w 2024/2025?
- Jeżeli szkoła otrzymała od rodziców lub pełnoletnich uczniów oświadczenia wskazujące na ich życzenie udziału w lekcjach etyki w ostatnich trzech latach, czy udział w lekcjach został uczniom zapewniony? Jeżeli chętni uczniowie nie uczęszczali na lekcje etyki, pomimo uprzedniego wyrażenia życzenia, proszę o wskazanie powodu i informacji przekazanej zainteresowanym rodzicom/uczniom, a także czy szkoła przekazała otrzymane oświadczenia rodziców do organu zarządzającego szkołą?
- Ilu uczniów uczęszcza do szkoły w roku 2026/2027?
- Ilu uczniów w szkole zostało zapisanych przez rodziców (lub jako pełnoletni zapisali się samodzielnie) na zajęcia religii rzymskokatolickiej?
- Ilu uczniów w szkole zostało zapisanych przez rodziców (lub jako pełnoletni zapisali się samodzielnie) na zajęcia religii innego niż rzymskokatolickie wyznania?
- Ilu uczniów w szkole zostało zapisanych przez rodziców (lub jako pełnoletni zapisali się samodzielnie) na lekcje etyki?
- W ilu oddziałach w szkole zajęcia religii rzymskokatolickiej organizowane są przed lub po bloku zajęć obowiązkowych uczniów?
- W ilu oddziałach w szkole zajęcia religii rzymskokatolickiej organizowane są pomiędzy obowiązkowymi lekcjami uczniów?
Wskazuję również, iż zgodnie z art. 13 ust. 1 Ustawy Udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku.
Stosownie do art. 14 ust. 1 ustawy, określam następujący sposób i formę udostępnienia żądanych informacji, tj. wysyłka na wskazany adres e-mail fundacja.wor@gmail.com, jako załącznik do korespondencji elektronicznej.
Z wyrazami szacunku
Dorota Wójcik5
prezeska zarządu
W dniu 30 września 2026 r. wpłynęła odpowiedź szkoły. Dyrektor unika odpowiedzi na pytanie o przyjętą w szkole praktykę odmawiania modlitwy bezpośrednio przez rozpoczęciem egzaminów maturalnych oraz stwierdza, że religia nie jest organizowana przed lub po zajęciach obowiązkowych ze względu na ilość klas w szkole. Fundacja skieruje skargę do kuratorium.
Pełna treść odpowiedzi szkoły:
W dniu 1 października 2026 r. fundacja skierowała skargę do Kuratorium Oświaty w Łodzi.
Lublin, 1 października 2026 r.
Szanowny Pan Janusz Brzozowski
Łódzki Kurator Oświaty
Kuratorium Oświaty w Łodzi
Ul. Więckowskiego 33
90-734 Łódź
e-mail: kolodz@kuratorium.lodz.pl
WYSTĄPIENIE DO KURATORA OŚWIATY
W SPRAWIE NIEPRAWIDŁOWOŚCI
WRAZ Z WNIOSKIEM O ZAJĘCIE SIĘ SPRAWĄ
Szanowny Panie Kuratorze,
Wnoszę o interwencję w opisanej poniżej sprawie i podjęcie odpowiednich środków nadzorczych ze względu na występujące w I Liceum Ogólnokształcącym im. Stefana Żeromskiego w Opocznie (26-300 Opoczno, ul. Żeromskiego 3) nieprawidłowości w postaci naruszania przepisów oświatowych oraz dyskryminacji uczennic i uczniów nieuczęszczających na nieobowiązkowe lekcje religii rzymskokatolickiej.
Wskazuję, iż podjęcie interwencji w sprawie jest niezbędne zarówno w związku z nieprzestrzeganiem przez szkołę prawa oświatowego, ale także na podstawie art. 55 ust. 2 pkt 5 Ustawy Prawo oświatowe, zgodnie z którym nadzorowi podlega w szczególności przestrzeganie praw dziecka i praw ucznia oraz upowszechnianie wiedzy o tych prawach.
Fundacja otrzymała informacje od rodziców uczniów uczęszczających do placówki o umieszczaniu katechezy w bloku zajęć obowiązkowych. Zapytaliśmy o to w korespondencji z dyrekcją szkoły i informacja została w potwierdzona.
Na pytanie: „W ilu oddziałach w szkole zajęcia religii rzymskokatolickiej organizowane są przed lub po bloku zajęć obowiązkowych uczniów?” otrzymaliśmy następującą odpowiedź: „W nielicznych oddziałach religia jest przed lub po bloku zajęć obowiązkowych ze względu na dużą ilość uczniów w szkole. Zajęcia odbywają się za zgodą i wiedzą rodziców”.
Natomiast na pytanie: „W ilu oddziałach w szkole zajęcia religii rzymskokatolickiej organizowane są pomiędzy zajęciami obowiązkowymi? otrzymaliśmy odpowiedź: „W niektórych oddziałach religia odbywa się pomiędzy obowiązkowymi zajęciami ze względu na dużą ilość klas w szkole. Zajęcia odbywają się za zgodą i wiedzą rodziców”.
Prosimy Kuratora o zweryfikowanie oświadczenia dyrekcji szkoły i dokonanie kontroli planów zajęć uczniów. Obowiązkiem szkół jest zapobiegać dyskryminacji uczniów poprzez ustalenie planu lekcji zgodnie z wytycznymi MEN.
Zwracam też uwagę, że wprowadzenie od ubiegłego roku szkolnego obowiązku umieszczania katechezy przed lub po obowiązkowych lekcjach miało na celu ukrócenie szeregu, począwszy od opisanych powyżej, dolegliwości oraz praktyk o charakterze dyskryminacyjnym dotyczących osób niezapisanych na lekcje religii katolickiej.
Ponadto w piśmie skierowanym do dyrekcji szkoły zwracaliśmy uwagę, iż co roku, bezpośrednio przed pisemnymi egzaminami maturalnymi z j. polskiego i matematyki (po godz. 8.40), a przed oficjalnym rozpoczęciem egzaminu, w sytuacji kiedy wszyscy maturzyści zgromadzeni są w sali wraz z dyrekcją szkoły i całym zespołem nadzorującym, zapraszany jest do sali ksiądz rzymskokatolicki, uczący na co dzień religii w szkole, w celu przeprowadzenia modlitwy w intencji egzaminu. Uczniowie nienależący do wyznania rzymskokatolickiego odbierają słusznie tę praktykę, jako próbę łamania ich sumienia i brak poszanowania wolności wyznawania lub niewyznawania religii. Przypominamy, że zgodnie z zapisami Konstytucji RP art. 53 ust. 4 „Religia kościoła lub innego związku wyznaniowego o uregulowanej sytuacji prawnej może być przedmiotem nauczania w szkole, przy czym nie może być naruszona wolność sumienia i religii innych osób”.
Z odpowiedzi dyrektora szkoły na pismo fundacji można odnieść wrażenie, iż dyrektor nie rozumie lub nie chce przyznać, iż modlitwa w sali gimnastycznej bezpośrednio przed maturą łączy się z kwestią ujawniania bądź nie ujawniania światopoglądu, a dobrowolność udziału jest fasadowa i iluzoryczna, właściwie mamy do czynienia z wymuszeniem udziału w praktyce religijnej.
Wnoszę o dopilnowanie zaprzestania tej praktyki.
Podsumowując, w związku z powyższym wnosimy o:
– przeprowadzenie kontroli doraźnej w szkole,
– przekazanie fundacji treści protokołów pokontrolnych, w tym zaleceń pokontrolnych, jeśli takowe zostaną sformułowane,
– w szczególności prosimy o zobligowanie szkoły do organizacji zajęć z etyki i religii oraz egzaminów maturalnych zgodnie z prawem stanowionym, w tym gwarancjami Konstytucji RP, prawem oświatowym, szczególnie rozporządzeniem MEN w przedmiotowej sprawie.
Z wyrazami szacunku
Dorota Wójcik
prezeska zarządu
Załączniki:
- Pismo fundacji do dyrekcji I Liceum Ogólnokształcącego im. Stefana Żeromskiego w Opocznie z dnia 15 września 2026 r.
- Odpowiedź dyrekcji szkoły z dnia 30 września 2026 r.