Lublin, 7 października 2026 r.
Do Dyrekcji Szkoły
Podstawowej nr 2 w Zielonej Górze
ul. Stefana Wyszyńskiego 101
65-536 Zielona Góra
e-mail: sekretariat@sp2zgora.pl
Szanowni Państwo,
Działając imieniem Fundacji Wolność od Religii, w ramach prowadzonej kampanii społecznej na rzecz przestrzegania w naszym kraju prawa oświatowego zwracam się z wnioskiem o umieszczenie religii katolickiej na pierwszej lub ostatniej godzinie lekcyjnej w planach zajęć uczniów.
Chcemy zwrócić Państwa uwagę, iż z dniem 1 września 2025 roku weszło w życie Rozporządzenie Ministra Edukacji z dnia 17 stycznia 2025 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie warunków i sposobu organizowania nauki religii w publicznych przedszkolach i szkołach (Dz. U. poz. 66), zgodnie z którym nauka religii w szkołach odbywa się w wymiarze jednej godziny tygodniowo, która musi być organizowana bezpośrednio przed rozpoczęciem obowiązkowych zajęć edukacyjnych lub bezpośrednio po ich zakończeniu.
§ 8 Rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 14 kwietnia 1992 r. w sprawie warunków i sposobu organizowania nauki religii w publicznych przedszkolach i szkołach (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 983 z późn. zm.). uzyskał następujące brzmienie: „Nauka religii w przedszkolach odbywa się w wymiarze dwóch zajęć przedszkolnych tygodniowo, a w szkołach – w wymiarze jednej godziny lekcyjnej tygodniowo”. Zmieniające rozporządzenie wprowadza również §8a do wspomnianego rozporządzenia, zgodnie z którym „nauka religii lub etyki jest organizowana bezpośrednio przed rozpoczęciem obowiązkowych zajęć edukacyjnych, o których mowa w art. 109 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe, przewidzianych dla ucznia w danym dniu albo bezpośrednio po zakończeniu tych zajęć”. Ust. 2 wspomnianego dodanego §8a rozporządzenia wprowadza jednak wyjątek umożliwiający organizację zajęć religii lub etyki w trakcie lekcji (w środku dnia), ale tylko:
- w przypadku szkół podstawowych
- gdy według stanu na dzień 15 września danego roku szkolnego, uczestniczą w religii lub etyki wszyscy uczniowie danego oddziału.
Ponadto na podstawie art. 2 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, działając imieniem Fundacji Wolność od Religii z siedzibą w Lublinie, w ramach prowadzonej działalności, wnoszę o udostępnienie informacji publicznej poprzez udzielenie odpowiedzi na poniższe pytania:
- Ilu uczniów uczęszcza do szkoły w roku szkolnym 2026/2027? Ile jest oddziałów?
- Ilu uczniów w szkole zostało zapisanych przez rodziców na zajęcia religii rzymskokatolickiej?
- Ilu uczniów w szkole zostało zapisanych przez rodziców na zajęcia innej niż rzymskokatolicka religii?
- Ilu uczniów w szkole zostało zapisanych przez rodziców na lekcje etyki?
- Ilu uczniów nieuczęszczających na zajęcia religii ma w swoim planie „okienka” z powodu religii pomiędzy lekcjami obowiązkowymi?
- Ilu uczniów uczęszczających na zajęcia religii ma w swoim planie „okienka”?
- W ilu oddziałach w szkole 100% uczniów z klasy zostało zapisanych na religię rzymskokatolicką?
- W ilu oddziałach w szkole zajęcia religii rzymskokatolickiej organizowane są „w środku” zajęć obowiązkowych uczniów?
- W ilu oddziałach w szkole zajęcia religii rzymskokatolickiej organizowane są przed lub po bloku zajęć obowiązkowych uczniów?
- Ile godzin „okienek” w swoich tygodniowych planach zajęć mają nauczyciele katecheci w roku szkolnym 2026/2027? Przez „okienko” rozumiemy spowodowane ułożeniem planu relatywnie krótkie – długości 1-2 lekcji przerwy, w czasie których nauczyciel nie prowadzi swoich lekcji. Prosimy nie uwzględniać jako „okienek” planu zakładającego, że nauczyciel przychodzi do szkoły dwa razy dziennie – rano i po południu.
- Ilu nauczycieli katechetów uczy w szkole w roku szkolnym 2026/2027 i w jakim wymiarze godzin (pensum) zostali zatrudnieni?
- W jaki sposób wyrażane jest życzenie rodziców w sprawie uczęszczania na lekcje religii lub/i etyki? Jeśli jest to druk prosimy o udostępnienie treści druku.
- Czy i w jaki sposób rodzice oraz uczniowie informowani są o prawie do uczęszczania na lekcje etyki (w tym o możliwości udziału w lekcjach religii i etyki jednocześnie)?
- Czy w szkole organizowane są lekcje etyki dla chętnych uczniów?
- Czy lekcje etyki były organizowane w uprzednim roku szkolnym 2025/2026?
- Ile oświadczeń wskazujących na życzenie rodziców co do udziału ich dzieci w lekcjach etyki szkoła otrzymała w roku szkolnym 2024/2025 oraz w 2023/2024?
- Jeżeli szkoła otrzymała od rodziców oświadczenia wskazujące na ich życzenie udziału w lekcjach etyki w ostatnich trzech latach, czy udział w lekcjach został uczniom zapewniony? Jeżeli chętni uczniowie nie uczęszczali na lekcje etyki, pomimo uprzedniego wyrażenia życzenia, proszę o wskazanie powodu i informacji przekazanej zainteresowanym rodzicom/uczniom, a także czy szkoła ewentualnie przekazała otrzymane oświadczenia rodziców do organu zarządzającego szkołą?
- Czy w planach zajęć uczniów zapisanych na etykę w poprzednim roku szkolnym, przedmiot jest widoczny analogicznie do katechezy, już z dniem 1 września 2026 r.?
Wskazuję również, iż zgodnie z art. 13 ust. 1 Ustawy Udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku.
Stosownie do art. 14 ust. 1 ustawy, określam następujący sposób i formę udostępnienia żądanych informacji, tj. wysyłka na wskazany adres e-mail fundacja.wor@gmail.com, jako załącznik do korespondencji elektronicznej.
Z wyrazami szacunku
Dorota Wójcik
prezeska zarządu
W związku z brakiem odpowiedzi w dniu 26.0.2026 r. fundacja wysłała do szkoły wezwanie przedsądowe o treści jak niżej:
Lublin, 26 października 2026 r.
Do Dyrekcji Szkoły
Podstawowej nr 2 w Zielonej Górze
ul. Stefana Wyszyńskiego 101
65-536 Zielona Góra
e-mail: sekretariat@sp2zgora.pl
PRZEDSĄDOWE WEZWANIE DO WYKONANIA OBOWIĄZKU
Działając w imieniu Fundacji Wolność od Religii,jako prezeska zarządu, wzywam Państwa do wykonania obowiązku ustawowego wskazanego w art. 13 ust. 1 Ustawy z dnia 6 września 2001 roku o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2020, poz. 2176), tj. do odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej, który został skierowany do Państwa w dniu 07.10.2026 r. Drogą mailową otrzymaliście Państwo wniosek o udostępnienie informacji publicznej. Zgodnie z art. 61 ust. 1 Konstytucji RP (Dz.U. 1997, NR 78 poz. 483) oraz zgodnie z art. 4 ust 1 Ustawy z dnia 6 września 2001 roku o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2020, poz. 2176) placówka edukacyjna jako podmiot wykonujący zadania publiczne – zadania z zakresu edukacji publicznej jest zobowiązana do udostępniania informacji publicznej.
Termin „zadania publiczne” w rozumieniu art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz.U. z 2014 r. poz. 782) jest pojęciem szerszym od terminu „zadania władzy publicznej” (art. 61 Konstytucji RP). Pojęcie „zadanie publiczne” użyte w art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej zamiast pojęcia „zadanie władzy publicznej” użytego w art. 61 Konstytucji RP ignoruje element podmiotowy i oznacza, że zadania publiczne mogą być wykonywane przez różne podmioty, niebędące organami władzy i bez konieczności przekazywania tych zadań. Tak rozumiane „zadanie publiczne” cechuje powszechność i użyteczność dla ogółu, a także sprzyjanie osiąganiu celów określonych w Konstytucji lub ustawie. Wykonywanie zadań publicznych zawsze wiąże się z realizacją podstawowych publicznych praw podmiotowych obywateli (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 6 czerwca 2014 r., II SAB/Kr 139/14).
Wobec upływu 14 dni od dnia otrzymania wniosku o udzielenie informacji publicznej należy stwierdzić, że brak odpowiedzi wypełnia znamiona bezczynności organu.
Wyznaczamy Państwu ostateczny przedsądowy termin na udzielenie informacji publicznej w przedmiotowej sprawie na 7 dni od otrzymania niniejszego pisma.
Informujemy, że w razie braku odpowiedzi skierujemy skargę na bezczynność organu do właściwego miejscowo wojewódzkiego sądu administracyjnego, co będzie oznaczało obarczenie Państwa placówki dodatkowymi kosztami.
Z wyrazami szacunku
Dorota Wójcik
prezeska zarządu
W dniu 27 października 2026 r. wpłynęła odpowiedź dyrekcji szkoły.
W związku z treścią otrzymanej odpowiedzi fundacja skierowała wniosek wystąpienie do Kurator Oświaty w Gorzowie Wielkopolskim.
Lublin, 29 października 2026 r.
Szanowna Pani Marzena Pulik-Sowińska
Lubuski Kurator Oświaty
Kuratorium Oświaty w Gorzowie Wielkopolskim
ul. Jagiellończyka 10
66-400 Gorzów Wielkopolski
e-mail: kuratorium@ko-gorzow.edu.pl
WYSTĄPIENIE DO KURATOR OŚWIATY
W SPRAWIE NIEPRAWIDŁOWOŚCI
WRAZ Z WNIOSKIEM O ZAJĘCIE SIĘ SPRAWĄ
Wnoszę o interwencję w opisanej poniżej sprawie i podjęcie odpowiednich środków nadzorczych ze względu na występujące w Szkole Podstawowej Nr 2 w Zielonej Górze, ul. Stefana Wyszyńskiego 101 65-536, nieprawidłowości w postaci naruszania przepisów oświatowych oraz dyskryminacji uczennic i uczniów nieuczęszczających na nieobowiązkowe lekcje religii rzymskokatolickiej.
Wskazuję, iż podjęcie interwencji w sprawie jest niezbędne zarówno w związku z nieprzestrzeganiem przez szkołę prawa oświatowego, ale także na podstawie art. 55 ust. 2 pkt 5 Ustawy Prawo oświatowe, zgodnie z którym nadzorowi podlega w szczególności przestrzeganie praw dziecka i praw ucznia oraz upowszechnianie wiedzy o tych prawach.
Fundacja otrzymała informacje od rodziców uczniów uczęszczających do placówki o umieszczaniu katechezy w bloku zajęć obowiązkowych. Zapytaliśmy o to w korespondencji dyrekcję szkoły i informacja została w potwierdzona. W dwóch oddziałach w szkole 100% uczniów z klasy zostało zapisanych na religię rzymskokatolicką, natomiast w pozostałych 30 tylko część uczniów. Oznacza to, że w 30 oddziałach religia powinna być organizowana na pierwszej lub ostatniej godzinie lekcyjnej. Dyrektor szkoły informuje fundację, iż w 4 oddziałach lekcje religii są „w środku” co oznacza dyskryminację 25 uczniów niezapisanych na katechezę. Uczniowie ci mają tzw. „okienka”, a przecież właśnie ten rodzaj dyskryminacji miała zlikwidować zmiana rozporządzenia MEN w sprawie organizacji lekcji religii. Dyrektor wprost informuje, że nie zmieni planu zajęć w sposób, który gwarantuje równe traktowanie, gdyż wiązałoby się to jego zdaniem z wydłużeniem pobytu uczniów w szkole.
Prosimy Kurator o zweryfikowanie oświadczenia dyrekcji szkoły i dokonanie kontroli planów zajęć uczniów. Obowiązkiem szkół jest zapobiegać dyskryminacji uczniów poprzez ustalenie planu lekcji zgodnie z wytycznymi MEN.
Ponadto warto zwrócić uwagę na wymuszanie w szkole oświadczeń negatywnych w sprawie udziału w zajęciach z religii lub etyki poprzez zakreślenie na druku formuły „nie będzie uczęszczać na zajęcia religii lub etyki” (druk w załączeniu).
Jak wskazuje Konstytucja RP i Prawo oświatowe rodzice samodzielnie występują do szkoły z ewentualnym życzeniem odnośnie uczestniczenia ich dzieci w lekcjach religii danego wyznania oraz w uroczystościach religijnych lub też biorą w nich dobrowolny udział na zaproszenie katechetów.
Nie jest dopuszczalne przez przepisy prawa odbieranie przez szkołę od rodziców lub uczniów oświadczeń (negatywnych deklaracji) wskazujących, że uczeń nie będzie uczęszczał na religię lub etykę lub też przedkładanie rodzicom wzorów oświadczeń, które preferują wybór zajęć z jakiejkolwiek religii lub z etyki.
Procedura przyjmowania przedmiotowych oświadczeń od rodziców nie może bowiem naruszać dyspozycji art. 53 ust. 7 Konstytucji RP, który wskazuje, że Nikt nie może być obowiązany przez organy władzy publicznej do ujawniania swojego światopoglądu, przekonań religijnych lub wyznania, a także Rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 14 kwietnia 1992 roku w sprawie warunków i sposobu organizowania nauki religii w publicznych przedszkolach i szkołach.
Na mocy § 1 ust. 1 Rozporządzenia MEN z dnia 14 kwietnia 1992 roku, §1 ust. 1 W publicznych przedszkolach i oddziałach przedszkolnych w publicznych szkołach podstawowych, zwanych dalej „przedszkolami”, organizuje się naukę religii na życzenie rodziców. W publicznych szkołach podstawowych i szkołach ponadpodstawowych, zwanych dalej „szkołami”, organizuje się naukę religii i etyki:
1) w szkołach podstawowych – na życzenie rodziców;
2) w szkołach ponadpodstawowych – na życzenie bądź rodziców, bądź samych uczniów; po osiągnięciu pełnoletności o pobieraniu nauki religii i etyki decydują uczniowie.
1a. W przedszkolach zajęcia religii uwzględnia się w ramowym rozkładzie dnia. W szkołach zajęcia religii i etyki uwzględnia się w tygodniowym rozkładzie zajęć.
2. Życzenie, o którym mowa w ust. 1, jest wyrażane w formie pisemnego oświadczenia. Oświadczenie nie musi być ponawiane w kolejnym roku szkolnym, może jednak zostać zmienione.
3.Uczestniczenie lub
nieuczestniczenie w przedszkolnej albo szkolnej nauce religii lub etyki nie
może być powodem dyskryminacji przez kogokolwiek w jakiejkolwiek formie.
Przyjęta przez
szkołę procedura nie może również kolidować z art. 2 pkt 6 ustawy z
dnia 17 maja 1989 r. o gwarancjach wolności sumienia i wyznania (Dz. U. Nr 29,
poz. 155) przez naruszający prawo do milczenia wymóg negatywnego
oświadczenia woli.
Stanowisko ministra edukacji opublikowane na portalu ministerstwa w dniu 20 września 2016 r. brzmi: Oświadczenia w sprawie udziału ucznia w zajęciach z religii i/lub etyki, istotne dla organizacji pracy szkoły, są dokumentami zawierającymi dane osobowe. Zatem informacje w nich zawarte mogą być przetwarzane zgodnie z przepisami ustawy o ochronie danych osobowych. Religia (określonego wyznania) i etyka są zajęciami, w których uczeń uczestniczy na zasadzie dobrowolnego wyboru. Podstawą udziału ucznia w zajęciach z religii, z etyki lub w zajęciach z obu przedmiotów jest życzenie wyrażone w formie pisemnego oświadczenia złożonego przez rodziców (opiekunów prawnych) lub pełnoletniego ucznia. Szkoła nie może domagać się od rodziców lub pełnoletniego ucznia oświadczenia o nieuczęszczaniu na lekcje religii lub etyki. Należy jednak poinformować szkołę, także w formie pisemnego oświadczenia o ewentualnym wycofaniu wcześniej złożonego oświadczenia deklarującego udział ucznia w zajęciach z religii i/lub etyki.
W związku z powyższym wnosimy o:
– przeprowadzenie kontroli doraźnej w szkole,
– przekazanie fundacji treści protokołów pokontrolnych, w tym zaleceń pokontrolnych, jeśli takowe zostaną sformułowane,
– w szczególności prosimy o zobligowanie szkoły do organizacji zajęć z etyki i religii (w tym zbieranych oświadczeń) zgodnie z prawem stanowionym w tym gwarancjami Konstytucji RP, prawem oświatowym, szczególnie rozporządzeniem MEN w przedmiotowej sprawie.
Z wyrazami szacunku
Dorota Wójcik
prezeska zarządu
Załączniki:
- Pismo fundacji do dyrekcji SP nr 2 w Zielonej Górze z dnia 7 października 2026 r.
2) Odpowiedź dyrekcji szkoły z dnia 26 października 2026 r.