Lublin, 8 września 2026 r.
Do Dyrekcji
Zespołu Szkół Ponadpodstawowych nr 6
im. gen. Józefa Bema w Siedlcach
ul. Chopina 10, 08-110 Siedlce
e-mail: sekretariat@zsp6siedlce.pl
Szanowni Państwo,
Działając imieniem Fundacji Wolność od Religii, w ramach prowadzonej kampanii społecznej na rzecz przestrzegania w naszym kraju prawa oświatowego zwracam się z wnioskiem o umieszczenie religii katolickiej na pierwszej lub ostatniej godzinie lekcyjnej w planach zajęć wszystkich uczniów.
Chcemy zwrócić Państwa uwagę, iż z dniem 1 września 2025 roku weszło w życie Rozporządzenie Ministra Edukacji z dnia 17 stycznia 2025 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie warunków i sposobu organizowania nauki religii w publicznych przedszkolach i szkołach (Dz. U. poz. 66), zgodnie z którym nauka religii w szkołach odbywa się w wymiarze jednej godziny tygodniowo, która musi być organizowana bezpośrednio przed rozpoczęciem obowiązkowych zajęć edukacyjnych lub bezpośrednio po ich zakończeniu.
§ 8 Rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 14 kwietnia 1992 r. w sprawie warunków i sposobu organizowania nauki religii w publicznych przedszkolach i szkołach (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 983 z późn. zm.). uzyskał następujące brzmienie: „Nauka religii w przedszkolach odbywa się w wymiarze dwóch zajęć przedszkolnych tygodniowo, a w szkołach – w wymiarze jednej godziny lekcyjnej tygodniowo”. Zmieniające rozporządzenie wprowadza również §8a do wspomnianego rozporządzenia, zgodnie z którym „nauka religii lub etyki jest organizowana bezpośrednio przed rozpoczęciem obowiązkowych zajęć edukacyjnych, o których mowa w art. 109 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe, przewidzianych dla ucznia w danym dniu albo bezpośrednio po zakończeniu tych zajęć”. Ust. 2 wspomnianego dodanego §8a rozporządzenia wprowadza jednak wyjątek umożliwiający organizację zajęć religii lub etyki w trakcie lekcji (w środku dnia), ale tylko 1.) w przypadku szkół podstawowych i 2.) gdy według stanu na dzień 15 września danego roku szkolnego, uczestniczą w religii lub etyki wszyscy uczniowie danego oddziału.
Powyższe oznacza, że w przypadku szkół ponadpodstawowych lekcja religii lub etyki musi być zawsze organizowana przed lub po zajęciach szkolnych, niezależnie od liczby zapisanych osób.
Ponadto na podstawie art. 2 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, działając imieniem Fundacji Wolność od Religii z siedzibą w Lublinie, w ramach prowadzonej działalności, wnoszę o udostępnienie informacji publicznej poprzez udzielenie odpowiedzi na poniższe pytania:
- Czy szkoła zbiera oświadczenia rodziców w sprawie udziału ich dzieci w lekcjach religii lub/i etyki przed dopuszczeniem ich (niepełnoletnich) do udziału w tych zajęciach (chodzi o klasy pierwsze)?
- Czy w dzienniku elektronicznym uczniowie klas pierwszych nieuczestniczący w dodatkowych zajęciach katechezy mają wpisane przez katechetów zwolnienie („zw”) lub „nieobecność” do czasu „zapisania” na religię?
- W jaki sposób wyrażane jest życzenie rodziców lub pełnoletnich uczniów w sprawie uczęszczania na lekcje religii lub/i etyki? Jeśli jest to druk prosimy o udostępnienie treści druku.
- Czy w druku, którym posługuje się szkoła uwzględniono możliwość organizowania przez szkołę zajęć z religii innej niż rzymskokatolicka lub etyki?
- Czy i w jaki sposób rodzice oraz uczniowie informowani są o prawie do uczęszczania na lekcje etyki (w tym o możliwości udziału w lekcjach religii i etyki jednocześnie)?
- Czy w szkole organizowane są lekcje etyki dla chętnych uczniów?
- Czy lekcje etyki były organizowane w uprzednim roku szkolnym 2025/2026?
- Ile oświadczeń wskazujących na życzenie rodziców co do udziału ich dzieci w lekcjach etyki szkoła otrzymała w roku szkolnym 2025/2026 oraz w 2024/2025?
- Jeżeli szkoła otrzymała od rodziców lub pełnoletnich uczniów oświadczenia wskazujące na ich życzenie udziału w lekcjach etyki w ostatnich trzech latach, czy udział w lekcjach został uczniom zapewniony? Jeżeli chętni uczniowie nie uczęszczali na lekcje etyki, pomimo uprzedniego wyrażenia życzenia, proszę o wskazanie powodu i informacji przekazanej zainteresowanym rodzicom/uczniom, a także czy szkoła ewentualnie przekazała otrzymane oświadczenia rodziców do organu zarządzającego szkołą?
- Czy w planach zajęć uczniów zapisanych na etykę w poprzednim roku szkolnym, przedmiot jest widoczny analogicznie do katechezy, już z dniem 1 września 2026 r.?
- Ilu uczniów uczęszcza do szkoły w roku 2026/2027?
- Ilu uczniów w szkole zostało zapisanych przez rodziców (lub jako pełnoletni zapisali się samodzielnie) na zajęcia religii rzymskokatolickiej?
- Ilu uczniów w szkole zostało zapisanych przez rodziców (lub jako pełnoletni zapisali się samodzielnie) na zajęcia religii innego niż rzymskokatolickie wyznania?
- Ilu uczniów w szkole zostało zapisanych przez rodziców (lub jako pełnoletni zapisali się samodzielnie) na lekcje etyki?
- Ilu uczniów nie uczęszczających na zajęcia religii ma w swoim planie zajęć „okienka”?
- Ilu uczniów uczęszczających na zajęcia religii ma w swoim planie „okienka”?
- W ilu oddziałach w szkole zajęcia religii rzymskokatolickiej organizowane są przed lub po bloku zajęć obowiązkowych uczniów?
- W ilu oddziałach w szkole zajęcia religii rzymskokatolickiej organizowane są „w środku” zajęć obowiązkowych uczniów?
- Ile godzin „okienek” w swoich tygodniowych planach zajęć mają nauczyciele katecheci w roku szkolnym 2026/2027? Przez „okienko” rozumiemy spowodowane ułożeniem planu relatywnie krótkie – długości 1-2 lekcji przerwy, w czasie których nauczyciel nie prowadzi swoich lekcji. Prosimy nie uwzględniać jako „okienek” planu zakładającego, że nauczyciel przychodzi do szkoły dwa razy dziennie – rano i po południu.
Wskazuję również, iż zgodnie z art. 13 ust. 1 Ustawy Udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku.
Stosownie do art. 14 ust. 1 ustawy, określam następujący sposób i formę udostępnienia żądanych informacji, tj. wysyłka na wskazany adres e-mail fundacja.wor@gmail.com, jako załącznik do korespondencji elektronicznej.
Z wyrazami szacunku
Dorota Wójcik
prezeska zarządu
W dniu 25 września 2026 r. wpłynęła odpowiedź szkoły, z której wynika, że uczniowie, którzy nie zostali zapisani przez rodziców na lekcje religii mają wpisane w dziennik „zw” (zwolniony). W druku oświadczenia uczęszczania na dodatkowe zajęcia znajduje się wyłącznie religia katolicka (brak możliwości skorzystania z opcji etyka lub religia innego wyznania). W szkole tylko połowa uczniów została zapisana na religię, jednak aż w 15 oddziałach lekcje religii odbywają się środku planu (pozostali uczniowie mają okienka).
- Tak, zbiera.
- Tak , mają „zw”
- Rodzice podpisują tzw. oświadczenie woli
- Nie, nie uwzględniono. Ale rodzic zgłasza szkole, jeśli uczeń uczęszcza na inną religię
- Przy rekrutacji
- Nie, gdyż nikt do tej pory nie zgłaszał takiej chęci
- Nie dotyczy
- Nie dotyczy
- Nie dotyczy
- Nie dotyczy
- 638
- 335
- 0
- 0
- 89
- 0
- 8
- 15
- 2
W związku z powyższym fundacja w tym samym dniu przesłała wystąpienie do Kuratora Oświaty w Warszawie o treści jak niżej:
Lublin, 25 września 2026 r.
Szanowna Pani Wioletta Krzyżanowska
Mazowiecki Kurator Oświaty
Kuratorium Oświaty w Warszawie
Al. Jerozolimskie 32
00-024 Warszawa
email: kuratorium@kuratorium.waw.pl
WYSTĄPIENIE DO KURATOR OŚWIATY
W SPRAWIE NIEPRAWIDŁOWOŚCI
WRAZ Z WNIOSKIEM O ZAJĘCIE SIĘ SPRAWĄ
Wnoszę o interwencję w opisanej poniżej sprawie i podjęcie odpowiednich środków nadzorczych ze względu na występujące w Zespole Szkół Ponadpodstawowych nr 6 im. gen. Józefa Bema w Siedlcach, ul. Chopina 10, 08-110 Siedlce, nieprawidłowości w postaci naruszania przepisów oświatowych oraz dyskryminacji uczennic i uczniów nieuczęszczających na nieobowiązkowe lekcje religii rzymskokatolickiej.
Wskazuję, iż podjęcie interwencji w sprawie jest niezbędne zarówno w związku z nieprzestrzeganiem przez szkołę prawa oświatowego, ale także na podstawie art. 55 ust. 2 pkt 5 Ustawy Prawo oświatowe, zgodnie z którym nadzorowi podlega w szczególności przestrzeganie praw dziecka i praw ucznia oraz upowszechnianie wiedzy o tych prawach.
Fundacja otrzymała informacje od rodziców uczniów uczęszczających do placówki o umieszczaniu katechezy w bloku zajęć obowiązkowych. Zapytaliśmy o to w korespondencji dyrekcją szkoły i informacja została w potwierdzona.
Na Pytanie 17) W ilu oddziałach w szkole zajęcia religii rzymskokatolickiej organizowane są przed lub po bloku zajęć obowiązkowych uczniów? Otrzymaliśmy odpowiedź: 8, a na pytanie 18) W ilu oddziałach w szkole zajęcia religii rzymskokatolickiej organizowane są „w środku” zajęć obowiązkowych uczniów? Otrzymaliśmy odpowiedź, że jest ich 15.
Prosimy Kuratora Oświaty o zweryfikowanie oświadczenia dyrekcji szkoły i dokonanie kontroli planów zajęć uczniów. Obowiązkiem szkół jest zapobiegać dyskryminacji uczniów poprzez ustalenie planu lekcji zgodnie z wytycznymi MEN.
Ponadto dyrekcja szkoły potwierdziła w swojej odpowiedzi, że domaga się wypełniania przez rodziców druku „zwolnienia ucznia w związku ze złożoną rezygnacją z uczęszczania na lekcje religii” (w załączeniu), jeśli religia jest na pierwszej lub ostatniej godzinie lekcyjnej.
Wnoszę o dopilnowanie zaprzestania tej praktyki tj. wymuszania obecności w szkole podczas dodatkowych lekcji religii wobec uczniów, którzy nie zostali zapisani na zajęcia religii rzymskokatolickiej. Nakaz pozostawania ucznia w szkole z powodu organizowania zajęć nadobowiązkowych, na które uczeń ten nie jest zapisany, wbrew jego woli i woli jego rodziców, jest naruszeniem podstawowych praw człowieka, a także wprost próbą wymuszania przez dyrekcję uczęszczania na lekcje religii. Uczniowie pozostają w szkole bez wyraźnej potrzeby, a ich rodzice mogą odebrać ów obowiązek jako szykanę oraz próbę wymuszenia udziału w katechezie.
Praktyka wymuszania obecności w szkole osób nieuczęszczających na katechezę przeczy także zapisom Konstytucji, m.in. z art. 53 ust. 3 i ust. 4 w związku z art. 48 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, podkreślającemu że rodzice mają prawo do zapewnienia dzieciom wychowania i nauczania moralnego i religijnego zgodnie ze swoimi przekonaniami; religia kościoła lub innego związku wyznaniowego o uregulowanej sytuacji prawnej może być przedmiotem nauczania w szkole, przy czym nie może być naruszona wolność sumienia i religii innych osób.
Kolejnym naruszeniem praw i godności uczniów niezapisanych na katechezę, jest wpisanie religii w plan zajęć wszystkich uczniów. Uczniowie niezapisani na katechezę mają wpisane „zwolnienie”. Zwracam uwagę, iż program obejmujący dziennik elektroniczny umożliwia utworzenie dla zajęć religii tzw. „klasy wirtualnej”. Nie ma żadnego uzasadnienia dla prowadzenia dziennika elektronicznego w taki sposób, by rodzice, którzy nie życzą sobie, aby ich dzieci uczestniczyły w zajęciach religii otrzymywali powiadomienia lub informacje o takich zajęciach za pośrednictwem dziennika elektronicznego czy też, co gorsza, by katecheci mieli dostęp do danych osobowych wspomnianej grupy rodziców, a w dzienniku elektronicznym odnotowywano ZWOLNIENIE ucznia podczas zajęć religii w sytuacji, gdy dziecko nie było w ogóle zapisane na katechezę.
Rodzic ucznia, który nie został zapisany na lekcje religii nie powinien widzieć tego przedmiotu w planie zajęć dziecka. Co za tym idzie, dziecko nie ma obowiązku przebywania w szkole, a szkoła nie ma obowiązku „opiekowania się” nim, zaś rodzice nie muszą „przejmować opieki na skutek rezygnacji z udziału w religii”.
Zwracam też uwagę, że wprowadzenie od ubiegłego roku szkolnego obowiązku umieszczania katechezy przed lub po obowiązkowych lekcjach miało na celu ukrócenie szeregu, począwszy od opisanych powyżej, dolegliwości oraz praktyk o charakterze dyskryminacyjnym dotyczących osób niezapisanych na lekcje religii katolickiej.
Ponadto dyrekcja szkoły w odpowiedzi na naszą prośbę załączyła druk oświadczenia w sprawie udziału w nadobowiązkowych zajęciach religii rzymskokatolickiej, w którym zauważamy brak możliwości wyboru etyki lub religii innego niż katolickie wyznania. Szkoła przedkłada rodzicom do podpisania druk oświadczenia o życzeniu organizacji lekcji religii katolickiej, natomiast celowo pomija możliwość organizacji lekcji etyki czy religii innych niż katolickie wyznania.
W związku z powyższym wnosimy o:
– przeprowadzenie kontroli doraźnej w szkole,
– przekazanie fundacji treści protokołów pokontrolnych, w tym zaleceń pokontrolnych, jeśli takowe zostaną sformułowane,
– w szczególności prosimy o zobligowanie szkoły do organizacji zajęć z etyki i religii (w tym zbieranych oświadczeń) zgodnie z prawem stanowionym w tym gwarancjami Konstytucji RP, prawem oświatowym, szczególnie rozporządzeniem MEN w przedmiotowej sprawie.
Z wyrazami szacunku
Dorota Wójcik
prezeska zarządu
Załączniki:
- Pismo fundacji do dyrekcji ZSP nr 6 w Siedlcach z dnia 8 września 2026 r.
- Odpowiedź dyrekcji szkoły z dnia 25 września 2026 r. plus załączniki