Religia w środku w planach zajęć uczniów ZSMiO nr 5 w Łomży – interwencja fundacji

Lublin, 23 września 2026 r.

Do Dyrekcji Zespołu Szkół Mechanicznych i Ogólnokształcących Nr 5
im. Marszałka Józefa Piłsudskiego w Łomży
ul. Przykoszarowa 22,
18-400 Łomża
e-mail szkoły: sekretariat@zsmio.pl

Szanowni Państwo,

Działając imieniem Fundacji Wolność od Religii, w ramach prowadzonej kampanii społecznej na rzecz przestrzegania w naszym kraju prawa oświatowego zwracam się z wnioskiem o umieszczenie religii katolickiej na pierwszej lub ostatniej godzinie lekcyjnej w planach zajęć wszystkich uczniów.

Chcemy zwrócić Państwa uwagę, iż z dniem 1 września 2025 roku weszło w życie  Rozporządzenie Ministra Edukacji z dnia 17 stycznia 2025 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie warunków i sposobu organizowania nauki religii w publicznych przedszkolach i szkołach (Dz. U. poz. 66), zgodnie z którym nauka religii w szkołach odbywa się w wymiarze jednej godziny tygodniowo, która musi być organizowana bezpośrednio przed rozpoczęciem obowiązkowych zajęć edukacyjnych lub bezpośrednio po ich zakończeniu. 

§ 8 Rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 14 kwietnia 1992 r. w sprawie warunków i sposobu organizowania nauki religii w publicznych przedszkolach i szkołach (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 983 z późn. zm.). uzyskał następujące brzmienie: „Nauka religii w przedszkolach odbywa się w wymiarze dwóch zajęć przedszkolnych tygodniowo, a w szkołach – w wymiarze jednej godziny lekcyjnej tygodniowo”. Zmieniające rozporządzenie wprowadza również §8a do wspomnianego rozporządzenia, zgodnie z którym „nauka religii lub etyki jest organizowana bezpośrednio przed rozpoczęciem obowiązkowych zajęć edukacyjnych, o których mowa w art. 109 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe, przewidzianych dla ucznia w danym dniu albo bezpośrednio po zakończeniu tych zajęć”.  Ust. 2 wspomnianego dodanego §8a rozporządzenia wprowadza jednak wyjątek umożliwiający organizację zajęć religii lub etyki w trakcie lekcji (w środku dnia), ale tylko 1.) w przypadku szkół podstawowych i 2.) gdy według stanu na dzień 15 września danego roku szkolnego, uczestniczą w religii lub etyki wszyscy uczniowie danego oddziału. 

Powyższe oznacza, że w przypadku szkół ponadpodstawowych lekcja religii lub etyki musi być  zawsze organizowana przed lub po zajęciach szkolnych, niezależnie od liczby zapisanych osób.

Ponadto na podstawie art. 2 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, działając imieniem Fundacji Wolność od Religii z siedzibą w Lublinie, w ramach prowadzonej działalności, wnoszę o udostępnienie informacji publicznej poprzez udzielenie odpowiedzi na poniższe pytania:

1. Czy szkoła zbiera oświadczenia rodziców w sprawie udziału ich dzieci w lekcjach religii lub/i etyki przed dopuszczeniem ich (niepełnoletnich) do udziału w tych zajęciach (chodzi o klasy pierwsze)?
2. W jaki sposób wyrażane jest życzenie rodziców lub pełnoletnich uczniów w sprawie uczęszczania na lekcje religii lub/i etyki? Jeśli jest to druk prosimy o udostępnienie treści druku.
3. Czy w druku, którym posługuje się szkoła uwzględniono możliwość organizowania przez szkołę zajęć z religii innej niż rzymskokatolicka lub etyki?
4. Czy i w jaki sposób rodzice oraz uczniowie informowani są o prawie do uczęszczania na lekcje etyki (w tym o możliwości udziału w lekcjach religii i etyki jednocześnie)?
5. Czy w szkole organizowane są lekcje etyki dla chętnych uczniów?
6. Czy lekcje etyki były organizowane w uprzednim roku szkolnym 2025/2026?
7. Ile oświadczeń wskazujących na życzenie rodziców co do udziału ich dzieci w lekcjach etyki szkoła otrzymała w roku szkolnym 2025/2026 oraz w 2024/2025?
8. Jeżeli szkoła otrzymała od rodziców lub pełnoletnich uczniów oświadczenia wskazujące na ich życzenie udziału w lekcjach etyki w ostatnich trzech latach, czy udział w lekcjach został uczniom zapewniony? Jeżeli chętni uczniowie nie uczęszczali na lekcje etyki, pomimo uprzedniego wyrażenia życzenia, proszę o wskazanie powodu i informacji przekazanej zainteresowanym rodzicom/uczniom, a także czy szkoła ewentualnie przekazała otrzymane oświadczenia rodziców do organu zarządzającego szkołą?
9. Czy w planach zajęć uczniów zapisanych na etykę w poprzednim roku szkolnym, przedmiot jest widoczny analogicznie do katechezy, już z dniem 1 września 2026 r.?
10. Ilu uczniów uczęszcza do szkoły w roku 2026/2027?
11. Ilu uczniów w szkole zostało zapisanych przez rodziców (lub jako pełnoletni zapisali się samodzielnie) na zajęcia religii rzymskokatolickiej?
12. Ilu uczniów w szkole zostało zapisanych przez rodziców (lub jako pełnoletni zapisali się samodzielnie) na zajęcia religii innego niż rzymskokatolickie wyznania?
13. Ilu uczniów w szkole zostało zapisanych przez rodziców (lub jako pełnoletni zapisali się samodzielnie) na lekcje etyki?
14. Ilu uczniów nieuczęszczających na lekcje religii ma w swoim planie zajęć „okienka”?
15. Ilu uczniów uczęszczających na zajęcia religii ma w swoim planie „okienka”?
16. W ilu oddziałach w szkole zajęcia religii rzymskokatolickiej organizowane są przed lub po bloku zajęć obowiązkowych uczniów?
17. W ilu oddziałach w szkole zajęcia religii rzymskokatolickiej organizowane są „w środku” zajęć obowiązkowych uczniów – na dzień 23 września 2026?
18. Ile godzin „okienek” w swoich tygodniowych planach zajęć mają nauczyciele katecheci w roku szkolnym 2026/2027? Przez „okienko” rozumiemy spowodowane ułożeniem planu relatywnie krótkie – długości 1-2 lekcji przerwy, w czasie których nauczyciel nie prowadzi swoich lekcji. Prosimy nie uwzględniać jako „okienek” planu zakładającego, że nauczyciel przychodzi do szkoły dwa razy dziennie – rano i po południu.

Wskazuję również, iż zgodnie z art. 13 ust. 1 Ustawy Udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku.

Stosownie do art. 14 ust. 1 ustawy, określam następujący sposób i formę udostępnienia żądanych informacji, tj. wysyłka na wskazany adres e-mail fundacja.wor@gmail.com,  jako załącznik do korespondencji elektronicznej.

Z wyrazami szacunku

Dorota Wójcik
prezeska zarządu

W związku z brakiem odpowiedzi w dniu 9 października 2026 r. Fundacja przesłała wezwanie przedsądowe.

Lublin, 9 października 2026 r.

Do Dyrekcji Zespołu Szkół Mechanicznych i Ogólnokształcących Nr 5
im. Marszałka Józefa Piłsudskiego w Łomży
ul. Przykoszarowa 22,
18-400 Łomża
e-mail szkoły: sekretariat@zsmio.pl

PRZEDSĄDOWE WEZWANIE DO WYKONANIA OBOWIĄZKU

Działając w imieniu Fundacji Wolność od Religii,jako prezeska zarządu, wzywam Państwa do wykonania obowiązku ustawowego wskazanego w art. 13 ust. 1 Ustawy z dnia 6 września 2001 roku o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2020, poz. 2176), tj. do odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej, który został skierowany do Państwa w dniu 23.09.2026 r. Drogą mailową otrzymaliście Państwo wniosek o udostępnienie informacji publicznej. Zgodnie z art. 61 ust. 1 Konstytucji RP (Dz.U. 1997, NR 78 poz. 483) oraz zgodnie z art. 4 ust 1 Ustawy z dnia 6 września 2001 roku o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2020, poz. 2176) placówka edukacyjna jako podmiot wykonujący zadania publiczne – zadania z zakresu edukacji publicznej jest zobowiązana do udostępniania informacji publicznej.

Termin „zadania publiczne” w rozumieniu art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz.U. z 2014 r. poz. 782) jest pojęciem szerszym od terminu „zadania władzy publicznej” (art. 61 Konstytucji RP). Pojęcie „zadanie publiczne” użyte w art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej zamiast pojęcia „zadanie władzy publicznej” użytego w art. 61 Konstytucji RP ignoruje element podmiotowy i oznacza, że zadania publiczne mogą być wykonywane przez różne podmioty, niebędące organami władzy i bez konieczności przekazywania tych zadań. Tak rozumiane „zadanie publiczne” cechuje powszechność i użyteczność dla ogółu, a także sprzyjanie osiąganiu celów określonych w Konstytucji lub ustawie. Wykonywanie zadań publicznych zawsze wiąże się z realizacją podstawowych publicznych praw podmiotowych obywateli (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 6 czerwca 2014 r., II SAB/Kr 139/14).

Wobec upływu 14 dni od dnia otrzymania wniosku o udzielenie informacji publicznej należy stwierdzić, że brak odpowiedzi wypełnia znamiona bezczynności organu.

Wyznaczamy Państwu ostateczny przedsądowy termin na udzielenie informacji publicznej w przedmiotowej sprawie na 7 dni od otrzymania niniejszego pisma.

Informujemy, że w razie braku odpowiedzi skierujemy skargę na bezczynność organu do właściwego miejscowo wojewódzkiego sądu administracyjnego, co będzie oznaczało obarczenie Państwa placówki dodatkowymi kosztami.

Z wyrazami szacunku

Dorota Wójcik
prezeska zarządu

W dniu 12 października 2026 r. wpłynęła odpowiedź ze Szkoły o następującej treści:

Dzień dobry,

Zespół Szkół Mechanicznych i Ogólnokształcących Nr 5 w Łomży w odpowiedzi na otrzymaną wiadomość udziela Państwu informacji na pytania:

1.    TAK – szkoła zbiera oświadczenia rodziców w sprawie udziału ich dzieci w lekcjach religii lub/i etyki.

2.    Rodzice (na pierwszym zebraniu z rodzicami ) lub pełnoletni uczniowie składają wniosek do dyrektora szkoły o zorganizowanie nauki religii lub/i etyki? Druk z załączeniu

3.  TAK uwzględniono możliwość organizowania przez szkołę zajęć z religii innej niż rzymskokatolicka lub etyki

4.  Na zebraniu wychowawców z rodzicami podczas pierwszego w roku szkolnym zebrania.

5. TAK – jeżeli jest nauczyciel z odpowiednimi kwalifikacjami.

6. NIE – nikt nie zgłosił się do nauczania etyki (1 godzina)

7. W roku szkolnym 2025/2026 – było to 5 rodziców / uczniów, a w roku szkolnym 2024/2025 – 4 uczniów.

8. NIE, brak nauczyciela posiadających kwalifikacje, nikt nie zgłosił się na ogłoszenie do pracy

9. NIE

10.W roku 2026/2027 do szkoły uczęszcza 903 uczniów.

11. 681 uczniów

12. 0 uczniów

13. 8 uczniów

14. 169 uczniów – nie uczęszcza na lekcje religii i etyki

15. 0 uczniów

16. 9 oddziałach

17. 36 oddziałach – na dzień 23 września 2026

18. 3 okienka – w roku szkolnym 2026/2027

Wicedyrektor ZSMiO Nr 5 w Łomży

Wioleta Cwalina