Lublin, 2 kwietnia 2026 r.
Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji
ul. Stefana Batorego 5
02-591 Warszawa
e-mail: kontakt@mswia.gov.pl
Szanowni Państwo,
Przedstawiciel MSWiA udzielił portalowi „FaktyPlus” poniższej odpowiedzi w nawiązaniu do wcześniejszego komunikatu o spotkaniu przedstawicieli rządu z biskupami na temat budowy „miejsc schronień” w parafiach: Spotkanie kierownictwa resortów spraw wewnętrznych oraz obrony narodowej z przedstawicielami Konferencji Episkopatu Polski 10 marca 2026 roku stanowiło istotny element strategicznego dialogu nad wykorzystaniem wszelkich dostępnych zasobów państwa i organizacji społecznych w sytuacjach kryzysowych. Podczas rozmów skoncentrowano się na wymianie doświadczeń w zakresie niesienia pomocy humanitarnej oraz koordynacji wsparcia logistycznego, gdzie struktury związane z kościołem, takie jak Caritas Polska, dysponują sprawdzonym potencjałem. Resort dostrzega w tej współpracy filar wzmacniający bezpieczeństwo lokalne, szczególnie w obszarze organizowania doraźnego wsparcia materialnego oraz potencjalnego wykorzystania rozproszonej infrastruktury parafialnej, która w razie wystąpienia klęsk żywiołowych może służyć jako naturalne miejsca schronienia lub centra dystrybucji pomocy. Współpraca ta opiera się na pełnym profesjonalizmie i wzajemnym poszanowaniu misji obu stron, przy czym jej nadrzędnym celem pozostaje ochrona życia i zdrowia mieszkańców. (…) (link do artykułu: https://faktyplus.pl/aktualizacja-ile-mswia-da-na-koscielne-kosciol-schrony-mswia-parafie-ochrona-ludnosci-finansowanie/
W związku z powyższym przesyłamy pytania jako organizacja pożytku publicznego, prowadząca od 15 lat działania mające na celu ochronę praw i wolności osób bezwyznaniowych oraz mająca na względzie treść Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej(Dz.U.1997.78.483), w szczególności;
- Art. 25 ust. 3 wskazuje, że Stosunki między państwem a kościołami i innymi związkami wyznaniowymi są kształtowane na zasadach poszanowania ich autonomii oraz wzajemnej niezależności każdego w swoim zakresie, jak również współdziałania dla dobra człowieka i dobra wspólnego, a art. 53 ust. 1 gwarantuje, iż Każdemu zapewnia się wolność sumienia i religii
oraz
2. Art. 1 Konkordatu Rzeczpospolita Polska i Stolica Apostolska potwierdzają, że Państwo i Kościół Katolicki są – każde w swej dziedzinie – niezależne i autonomiczne oraz zobowiązują się do pełnego poszanowania tej zasady we wzajemnych stosunkach i we współdziałaniu dla rozwoju człowieka i dobra wspólnego.
Działając w imieniu Fundacji Wolność od Religii z siedzibą w Lublinie, w ramach prowadzonej działalności, w oparciu o treść art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 902, dalej „UDIP”) wnoszę o udostępnienie informacji publicznej poprzez udzielenie odpowiedzi na poniższe pytania:
- Czy w wyniku spotkania z Konferencją Episkopatu ministerstwo podpisało lub zamierza podpisać umowę, porozumienie lub wdrożyć specjalny program rządowy obejmujący instytucje religijne, w tym budowę infrastruktury w nieruchomościach należących do związku wyznaniowego?
- Czy spotkanie było protokołowane? Jeśli tak prosimy o załączenie protokołu.
- Na jakim etapie znajdują się obecnie działania w przedmiotowej sprawie Ministerstwa? Jaki zaplanowano harmonogram działań?
- Czy poszanowanie niezależności i autonomii każdej z umawiających się stron (Państwo – Kościół) obejmuje szacunek dla obowiązującego prawa oraz obowiązek powstrzymania się od podważania przez przedstawicieli stron podstawowych zasad porządku prawnego normujących funkcjonowanie drugiej strony np. zakaz indoktrynacji?
- Czy w obiektach wykorzystywanych jako miejsca schronienia lub dystrybucji pomocy dopuszczalne będą praktyki religijne (np. nabożeństwa, kazania) w czasie, gdy przebywają tam osoby korzystające z pomocy? Czy w takich sytuacjach będą miały zastosowanie przepisy dotyczące ochrony uczuć religijnych, a jeśli tak – w jaki sposób zostanie zachowana równowaga między ich ochroną a konstytucyjną wolnością wyrażania poglądów?
- Czy na etapie projektowania miejsc schronienia lub dystrybucji pomocy, weryfikacji podlega zorganizowanie przestrzeni umożliwiającej praktyki religijne części osób w sposób nie zakłócający korzystania z pomocy przez pozostałe osoby? Jeśli tak, to jaki był przebieg wskazanej weryfikacji i kto w niej brał udział?
- Z jakimi związkami wyznaniowymi czy organizacjami społecznymi przewiduje współpracę harmonogram działań Ministerstwa? Proszę o wymienienie ich nazw i wskazanie, w jakim terminie planowane jest nawiązanie takiej współpracy.
- Czy w przypadku wykorzystania obiektów będących własnością kościoła przewidywane jest finansowanie infrastruktury kościelnej ze środków publicznych np. w ramach dostosowania obiektów do funkcji związanych z ochroną ludności? W przypadku udzielenia odpowiedzi twierdzącej, proszę o wskazanie, z jakich środków zostaną sfinansowane te działania oraz jaki zaplanowano koszt w budżecie ministerstwa i w jakim okresie?
- Jeśli przewidywane jest finansowanie infrastruktury kościelnej ze środków publicznych, z jakich środków zostaną sfinansowane te działania oraz jaki zaplanowano koszt w budżecie ministerstwa i w jakim okresie?
- Czy zaplanowano mechanizmy kontroli i rozliczania tych środków? W przypadku udzielenia odpowiedzi twierdzącej, proszę o podanie konkretnych narzędzi służących do kontroli przyznawania, wydatkowania i rozliczania środków otrzymanych w ramach programu.
- Czy przewidziano procedurę zapewnienia dostępu do obiektów sakralnych lub będących własnością Kościoła lub innego związku wyznaniowego w sytuacji kryzysowej i kto będzie ponosił odpowiedzialność za bezpieczeństwo osób w nich przebywających? Czy w przypadku wykorzystania takich obiektów w systemie ochrony ludności przewidziane będą zapisy gwarantujące ich pełną dostępność w sytuacjach kryzysowych?
- W jaki sposób zostanie zagwarantowany dostęp do pomocy z wykorzystaniem infrastruktury kościelnej dla wszystkich obywateli, niezależnie od ich przekonań religijnych lub ich braku? Proszę o wskazanie, czy zostaną wdrożone procedury gwarantujące zapobieganie dyskryminacji ze względu na przekonania religijne, jak i konfliktom wynikającym z ich manifestowania w przestrzeni wykorzystywanej do celów publicznych? Czy dotychczasowe rozmowy ministerstwa obejmowały te zagadnienia? Czy wobec rozdzielności Państwa od Kościoła i niezależności działania obu instytucji gwarantowanej zapisami Konstytucji i Konkordatu zaplanowano jakieś mechanizmy kontroli?
- Czy Ministerstwo przeprowadziło analizy porównawcze dotyczące kosztów wykorzystania infrastruktury publicznej (np. szkół, hal sportowych, domów kultury) oraz infrastruktury parafialnej Miejsca Doraźnego Schronienia (MDS)? Jeśli tak, prosimy o załączenie raportu podsumowującego analizę.
- Jeśli dotychczas nie przeprowadzono ww. działania, czy Ministerstwo zaplanowało w harmonogramie działań dotyczących budowy MDS-ów przeprowadzenie tego rodzaju analiz, szczególnie analizy porównawczej kosztów wykorzystania i modernizacji infrastruktury państwowej wobec infrastruktury prywatnej tj. należącej do Kościoła?
Wnoszę o przesłanie wnioskowanych informacji pocztą elektroniczną na adres: fundacja.wor@gmail.com
Z wyrazami szacunku
Dorota Wójcik
prezeska zarządu
W dniu 16 kwietnia 2026 r. wpłynęła odpowiedź z MSWIA.
Pytanie: Na jakim etapie znajdują się obecnie działania w przedmiotowej sprawie Ministerstwa? Jaki zaplanowano harmonogram działań?
Odpowiedź MSWiA: Sprawa znajduje się obecnie na etapie analityczno-koncepcyjnym. Zgodnie z informacją przekazaną przez Konferencję Episkopatu Polski powołano zespół roboczy, w którego skład wchodzi również przedstawiciel MSWiA.
Pytanie: „W jaki sposób zostanie zagwarantowany dostęp do pomocy z wykorzystaniem infrastruktury kościelnej dla wszystkich obywateli, niezależnie od ich przekonań religijnych lub ich braku? Proszę o wskazanie, czy zostaną wdrożone procedury gwarantujące zapobieganie dyskryminacji ze względu na przekonania religijne, jak i konfliktom wynikającym z ich manifestowania w przestrzeni wykorzystywanej do celów publicznych? Czy dotychczasowe rozmowy ministerstwa obejmowały te zagadnienia? Czy wobec rozdzielności Państwa od Kościoła i niezależności działania
obu instytucji gwarantowanej zapisami Konstytucji i Konkordatu zaplanowano jakieś mechanizmy kontroli?
Odpowiedź MSWiA: Kwestie te będą przedmiotem dalszych prac zespołu powołanego przy Konferencji Episkopatu Polski.
Pytanie: Czy Ministerstwo przeprowadziło analizy porównawcze dotyczące kosztów wykorzystania infrastruktury publicznej (np. szkół, hal sportowych, domów kultury) oraz infrastruktury parafialnej Miejsca Doraźnego Schronienia (MDS)? Jeśli tak, prosimy o załączenie raportu podsumowującego analizę.
Odpowiedź: MSWiA nie prowadziło analiz we wskazanym zakresie.
Pytanie: Jeśli dotychczas nie przeprowadzono ww. działania, czy Ministerstwo zaplanowało w harmonogramie działań dotyczących budowy MDS-ów przeprowadzenie tego rodzaju analiz, szczególnie analizy porównawczej kosztów wykorzystania i modernizacji infrastruktury państwowej wobec infrastruktury prywatnej tj. należącej do Kościoła?
Odpowiedź MSWiA: Nie zaplanowano ww. analiz. Ministerstwo nie prowadzi harmonogramu budowy MDS. Zgodnie z zapisami ustawy za ich realizacje odpowiadają terytorialne organy ochrony ludności.
Odpowiedzi na pozostałe pytanie znajdziecie w załączonym pliku.
Pełna treść:
W dniu 15 kwietnia 2026 r. otrzymaliśmy pismo z Ministerstwa Obrony Narodowej, w którym poinformowano nas, że „ze względu na zakres wniosku z 2 kwietnia br., konieczność sprawdzenia dostępności informacji w komórkach organizacyjnych urzędu MON oraz analizę sprawy pod względem możliwości ich upublicznienia, odpowiedź zostanie udzielona w późniejszym terminie„ (zgodnie z ustawą do 2 m-cy).