Lublin, 1 lipca 2026 r.
Do Dyrekcji
Szkoły Podstawowej im. Jana Pawła II
ul. Jana Pawła II 1
32-091 Michałowice
email: sekretariat@michalowice.edu.pl
Szanowni Państwo,
Działając z upoważnienia i w imieniu uczniów, rodziców oraz nauczycieli, którzy przekazali nam informacje o łamaniu praw osób bezwyznaniowych i mniejszości religijnych przez władze szkoły publicznej, przekazuję je dyrekcji, a zarazem oczekuję podjęcia pilnych działań, które przywrócą stan wynikający z postanowień Konstytucji i ustaw Rzeczypospolitej Polskiej.
Zwracam się z wnioskiem o umieszczenie w planach zajęć lekcji religii na pierwszej lub ostatniej godzinie lekcyjnej. Chcę zwrócić Państwa uwagę, iż z dniem 1 września 2025 roku weszło w życie Rozporządzenie Ministra Edukacji z dnia 17 stycznia 2025 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie warunków i sposobu organizowania nauki religii w publicznych przedszkolach i szkołach (Dz. U. poz. 66), zgodnie z którym nauka religii w szkołach odbywa się w wymiarze jednej godziny tygodniowo, która musi być organizowana bezpośrednio przed rozpoczęciem obowiązkowych zajęć edukacyjnych lub bezpośrednio po ich zakończeniu. § 8 Rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 14 kwietnia 1992 r. w sprawie warunków i sposobu organizowania nauki religii w publicznych przedszkolach i szkołach (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 983 z późn. zm.) uzyskał następujące brzmienie: Nauka religii w przedszkolach odbywa się w wymiarze dwóch zajęć przedszkolnych tygodniowo, a w szkołach – w wymiarze jednej godziny lekcyjnej tygodniowo. Do przedmiotowego rozporządzenia wprowadzony został §8a, zgodnie z którym nauka religii lub etyki jest organizowana bezpośrednio przed rozpoczęciem obowiązkowych zajęć edukacyjnych, o których mowa w art. 109 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe, przewidzianych dla ucznia w danym dniu albo bezpośrednio po zakończeniu tych zajęć.
Ponadto z informacji, którą szkoła przekazała wszystkim rodzicom uczniów uczęszczających do szkoły (również tym, których dzieci nie uczęszczają na zajęcia religii katolickiej) wynika iż, uroczyste zakończenie roku szkolnego, które odbyło się 26 czerwca 2026 r. obejmowało mszę rzymskokatolicką (o godz. 10.30), a po mszy (o godz. 11.30) miały odbyć się spotkania z wychowawcami i rozdanie świadectw. Przed mszą, o godz. 9.00 odbyła się uroczysta akademia w sali gimnastycznej. Wszystkich uczniów obowiązywał strój galowy. Uczniowie mieli przebywać w kościele pod opieką wychowawców.
Z korespondencji prowadzonej przez fundację z Ministerstwem Edukacji Narodowej wynika, iż wszelkie zajęcia wykraczające poza realizację podstawy programowej, a więc m.in. udział uczniów w uroczystościach kościelnych powinny odbywać się za zgodą rodziców.
Nadmieniam również, że wyjścia na wydarzenia religijne związane z uczęszczaniem na zajęcia z religii określonego wyznania, powinny być organizowane przez katechetów. Do fundacji wpływa wiele skarg od nauczycieli, którzy zwracają uwagę na fasadowy charakter „prośby” dyrektorów szkół o opiekę nad uczniami podczas mszy lub w czasie odprowadzania do kościoła. Zwracam uwagę, że tego rodzaju „prośba”, kierowana przez przełożonego wobec pracowników w sposób zasadniczy łamie zapisy Konstytucji RP Nikt nie może być obowiązany przez organy władzy publicznej do ujawnienia swojego światopoglądu, przekonań religijnych lub wyznania (Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U.1997.78.483) w art 53 ust. 7). Nauczyciel „poproszony” przez przełożonego chcąc odmówić, jednocześnie zdradza, iż nie należy do wyznania rzymskokatolickiego.
Powyższa sytuacja jest dyskryminująca dla części uczniów, rodziców i nauczycieli oraz narusza postanowienia Konstytucji RP zawarte między innymi w poniższych artykułach:
Art. 25 ust. 2. Władze publiczne w Rzeczypospolitej Polskiej zachowują bezstronność w sprawach przekonań religijnych, światopoglądowych i filozoficznych, zapewniając swobodę ich wyrażania w życiu publicznym.
Art.30Przyrodzona i niezbywalna godność człowieka stanowi źródło wolności i praw człowieka i obywatela. Jest ona nienaruszalna, a jej poszanowanie i ochrona jest obowiązkiem władz publicznych.
Art. 32. ust. 1 Wszyscy są wobec prawa równi. Wszyscy mają prawo do równego traktowania przez władze publiczne.
Art. 32 ust. 2 Nikt nie może być dyskryminowany w życiu politycznym, społecznym lub gospodarczym z jakiejkolwiek przyczyny.
Art. 53 ust. 6 Nikt nie może być zmuszany do uczestniczenia ani do nieuczestniczenia w praktykach religijnych.
Art. 53 ust. 7 Nikt nie może być obowiązany przez organy władzy publicznej do ujawnienia swojego światopoglądu, przekonań religijnych lub wyznania.
Ponadto zgodnie z Ustawą o gwarancjach wolności sumienia z dnia 17 maja 1989 r. w art. 10 ust. 1 Rzeczpospolita Polska jest państwem świeckim, neutralnym w sprawach religii i przekonań.
Ponadto na podstawie art. 2 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, działając imieniem Fundacji Wolność od Religii z siedzibą w Lublinie, w ramach prowadzonej działalności, wnoszę o udostępnienie informacji publicznej poprzez udzielenie odpowiedzi na poniższe pytania:
- W jaki sposób wyrażane jest życzenie rodziców lub pełnoletnich uczniów w sprawie uczęszczania na lekcje religii lub/i etyki? Jeśli jest to druk prosimy o udostępnienie treści druku.
- Czy Szkoła dopuszcza udział uczniów w lekcjach religii/etyki (szczególnie chodzi o uczniów klas pierwszych) przed złożeniem przez rodzica informacji o jego życzeniu w tej kwestii?
- Czy i w jaki sposób rodzice oraz uczniowie informowani są o prawie do uczęszczania na lekcje etyki (w tym o możliwości udziału w lekcjach religii i etyki jednocześnie)?
- Czy w szkole organizowane są lekcje etyki dla chętnych uczniów?
- Czy lekcje etyki były organizowane w roku szkolnym 2025/2026?
- Ile oświadczeń wskazujących na życzenie rodziców, co do udziału ich dzieci w lekcjach etyki szkoła otrzymała w roku szkolnym 2025/2026, 2024/2025 oraz 2023/2024?
- Jeżeli szkoła otrzymała od rodziców oświadczenia wskazujące na ich życzenie udziału dziecka w lekcjach etyki w ostatnich trzech latach, czy udział w lekcjach został uczniom zapewniony?
- Jeżeli chętni uczniowie nie uczęszczali na lekcje etyki pomimo wyrażenia życzenia w tej sprawie, proszę o wskazanie powodu i treści informacji przekazanej zainteresowanym rodzicom/uczniom.
- Czy szkoła przekazała otrzymane oświadczenia chęci uczestnictwa w lekcjach etyki (jeśli takie były) do organu zarządzającego szkołą?
- Ilu uczniów uczęszczało do szkoły w roku szkolnym 2025/2026?
- Ilu uczniów w szkole zostało zapisanych przez rodziców na zajęcia religii rzymskokatolickiej w roku szkolnym 2025/2026 (proszę o wskazanie wyniku ilościowo i procentowo)?
- Ilu uczniów w szkole zostało zapisanych przez rodziców na zajęcia religii innego niż rzymskokatolickie wyznania w roku szkolnym 2025/2026? Czy zostały złożone prośby rodziców w tej sprawie?
- Ilu uczniów w szkole zostało zapisanych przez rodziców na lekcje etyki?
- Ilu uczniów nieuczęszczających na zajęcia religii miało w minionym roku szkolnym w swoich planach zajęć „okienka”?
- W ilu oddziałach zajęcia religii rzymskokatolickiej organizowane były przed lub po bloku zajęć obowiązkowych uczniów?
- W ilu oddziałach zajęcia religii rzymskokatolickiej organizowane były „w środku” zajęć obowiązkowych uczniów?
- Czy w oddziałach, gdzie lekcje religii rzymskokatolickiej organizowane były pomiędzy zajęciami obowiązkowymi uczniów, 100% uczniów danego oddziału zostało zapisanych przez rodziców na religię rzymskokatolicką?
- Ile godzin „okienek” w swoich tygodniowych planach zajęć mieli nauczyciele katecheci w roku szkolnym 2025/2026? Przez „okienko” rozumiemy spowodowane ułożeniem planu relatywnie krótkie – długości 1-2 lekcji przerwy, w czasie których nauczyciel nie prowadzi swoich lekcji. Prosimy nie uwzględniać jako „okienek” planu zakładającego, że nauczyciel przychodzi do szkoły dwa razy dziennie – rano i po południu.
- W jaki sposób szkoła opiekowała się uczniami, których rodzice nie zapisali na religię rzymskokatolicką w czasie gdy wychowawcy byli obecni na mszy, w dniu 26 czerwca 2026 r. w godz. 10.30 – 11.30? Ilu było takich uczniów?
- Czy uczniowie niezapisani na religię rzymskokatolicką uczestniczyli we mszy?
- W jaki sposób szkoła pozyskała zgody rodziców na wyprowadzenie uczniów z budynku szkoły na mszę do kościoła rzymskokatolickiego?
- W jaki sposób szkoła pozyskała zgodę wychowawców na wyjście z uczniami-katolikami do kościoła?
- Czy dyrekcja szkoły zleca wyjście na mszę i opiekę nad uczniami np. nauczycielom ateistom lub Św. Jehowy?
- Czy wychowawcy informowali o mszy (wydarzeniu religijnym) za pośrednictwem dziennika elektronicznego WSZYSTKICH RODZICÓW, również tych, których dzieci nie uczęszczają na zajęcia religii katolickiej?
- Jakie zajęcia wychowawcy – w komunikacji z rodzicami – zaproponowali uczniom, których rodzice nie życzą sobie, aby ich dzieci uczestniczyły w mszy?
- Kto zdecydował o porządku uroczystości zakończenia roku szkolnego 2025/2026?
- Kto wyznaczył godz. 10.30 jako czas, w którym uczniowie z wychowawcami (w trakcie oficjalnych uroczystości szkolnych) opuszczają szkołę i udają się na mszę do kościoła z wychowawcami?
Wskazuję również, iż zgodnie z art. 13 ust. 1 Ustawy Udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku.
Stosownie do art. 14 ust. 1 ustawy, określam następujący sposób i formę udostępnienia żądanych informacji, tj. wysyłka na wskazany adres e-mail fundacja.wor@gmail.com, jako załącznik do korespondencji elektronicznej.
Z wyrazami szacunku
Dorota Wójcik
prezeska zarządu
W dniu 10.07.2026 r. wpłynęła odpowiedź ze strony Dyrektora Szkoły, Pana Jarosława Kozłowskiego.
Z pisma dowiadujemy się, iż szkoła bezprawnie informuje rodziców, że lekcje etyki nie zostaną zorganizowane, dopóki w szkole nie znajdzie się 7 osób chętnych z jednego poziomu edukacyjnego.
Ponadto szkoła faworyzuje lekcje religii rzymskokatolickiej poprzez udostępnianie gotowych wzorów deklaracji uczestnictwa wyłącznie w tych zajęciach dodatkowych.
Ponadto szkoła nie przestrzega obowiązującego prawa w zakresie organizowania lekcji religii wyłącznie na pierwszej lub ostatniej godzinie lekcyjnej.
O mszy wplecionej pomiędzy oficjalne (świeckie) uroczystości szkolne zdecydował dyrektor szkoły.
Odpowiedź szkoły:
W związku z otrzymaną odpowiedzią fundacja zwróciła się do Kuratorium w Krakowie z wnioskiem o przeprowadzenie kontroli doraźnej i o zobligowanie szkoły do organizacji zajęć z etyki i religii (w tym zbieranych oświadczeń) zgodnie z prawem stanowionym, w tym gwarancjami Konstytucji RP, Prawem oświatowym, szczególnie rozporządzeniem MEN w przedmiotowej sprawie oraz RODO.
Pełna treść pisma:
Lublin, 16 lipca 2026 r.
Szanowna Pani Gabriela Olszowska
Małopolski Kurator Oświaty
Kuratorium Oświaty w Krakowie
ul. Szlak 73, 31-153 Kraków
e-mail: kurator@kuratorium.krakow.pl
WYSTĄPIENIE DO KURATOR OŚWIATY
W SPRAWIE NIEPRAWIDŁOWOŚCI
WRAZ Z WNIOSKIEM O ZAJĘCIE SIĘ SPRAWĄ
Szanowna Pani Kurator,
Wnoszę o interwencję w opisanej poniżej sprawie i podjęcie odpowiednich środków nadzorczych ze względu na występujące w Szkole Podstawowej im. Jana Pawła II w Michałowicach, ul. Jana Pawła II 1, 32-091 nieprawidłowości w postaci naruszania przepisów oświatowych oraz dyskryminacji uczennic i uczniów nieuczęszczających na nieobowiązkowe zajęcia religii rzymskokatolickiej.
Wskazuję, iż podjęcie interwencji w sprawie jest niezbędne w związku z nieprzestrzeganiem przez szkołę Prawa oświatowego oraz na podstawie art. 55 ust. 2 pkt 5 Prawa oświatowego, zgodnie z którym nadzorowi podlega w szczególności przestrzeganie praw dziecka i praw ucznia oraz upowszechnianie wiedzy o tych prawach.
I
LEKCJE RELIGII W ŚRODKU PLANU, „OKIENKA” DLA UCZNIÓW NIEZAPISANYCH NA RELIGIĘ
Fundacja otrzymała od rodziców uczniów uczęszczających do placówki informacje m.in. o umieszczaniu katechezy w bloku zajęć obowiązkowych. W piśmie z dnia 1 lipca 2026 r. zapytaliśmy o to dyrekcję szkoły i informacja została w potwierdzona. W szkole 74 uczniów nie uczęszcza na religię rzymskokatolicką. 40 uczniów miało (w roku szkolnym 2025/2026) w swoich planach zajęć tzw. „okienko” z powodu religii rzymskokatolickiej organizowanej dla pozostałych uczniów w oddziale. Religia była organizowana w środku zajęć w 16 oddziałach.
Prosimy Kurator o zweryfikowanie oświadczenia dyrekcji szkoły i dokonanie kontroli planów zajęć uczniów w minionym roku szkolnym. Obowiązkiem szkół jest zapobiegać dyskryminacji uczniów poprzez ustalenie planu lekcji zgodnie z obowiązującym prawem i wytycznymi MEN.
II.
RZYMSKOKATOLICKA MSZA WPLECIONA W UROCZYSTOŚCI OFICJALNE SZKOŁY, UCZNIOWIE NIEZAPISANI NA RELIGIĘ MUSZĄ CZEKAĆ W ŚWIETLICY NA ROZDANIE ŚWIADECTW
Ponadto chcemy prosić Kurator o szczególne przyjrzenie się harmonogramowi zakończenia roku szkolnego 2025/2026, który obowiązywał w czerwcu br. Zorganizowane przez dyrektora szkoły wyjście uczniów z nauczycielami na mszę w trakcie oficjalnych uroczystości szkolnych spowodowało, iż uczniowie, którzy nie brali udziału w mszy musieli oczekiwać na społeczność szkolną w świetlicy w celu odebrania od wychowawcy świadectwa ukończenia szkoły.
Msza jako wydarzenie o charakterze wyznaniowym powinna pozostawać poza regułami szkolnymi, co pozwoli na nieujawnianie wyznania przez osoby, które nie chcą brać udziału w takim wydarzeniu, jak również na zachowanie konstytucyjnych standardów niedyskryminacji i równego traktowania uczniów. Dyrektor szkoły uważany jest za organ władzy publicznej jako podmiot powołany w drodze ustawy do wykonywania zadań publicznych (por. wyrok NSA w Warszawie z dnia 06 marca 2008 r., I OSK 1918/07 , M. Jabłoński, K. Wygoda, Ustawa o dostępie do informacji publicznej – komentarz, Wrocław 2002).
Organizacja przez szkołę wydarzeń o charakterze religijnym znacząco wykracza poza zakres nauczania religii, określony w Rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej z dnia 14 kwietnia 1992 r. w sprawie warunków i sposobu nauki religii w publicznych przedszkolach i szkołach. Stanowi to naruszenie zasady legalizmu. Zgodnie z wyrażoną w art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej zasadą legalizmu, organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa, co jest jednoznacznie rozumiane jako nakaz ścisłej wykładni przepisów kompetencyjnych oraz stosowania zasady co nie jest im dozwolone, jest zakazane. (wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r., K 20/01).
Jak wskazuje Konstytucja RP i Prawo oświatowe rodzice samodzielnie występują do szkoły z ewentualnym życzeniem co do uczestniczenia ich dzieci w lekcjach religii danego wyznania oraz w uroczystościach religijnych lub też biorą w nich dobrowolny udział na zaproszenie katechetów. Rozporządzenie dot. nauki religii i etyki, poza możliwością zwolnienia uczniów z zajęć szkolnych w celu odbycia rekolekcji, nie wskazuje możliwości zwalniania ich w celu odbycia innych praktyk religijnych bez uprzedniego otrzymania informacji od rodziców.
Z odpowiedzi dyrektora szkoły na pismo fundacji można odnieść wrażenie, iż dyrektor nie rozumie lub nie chce przyznać, iż delegowanie na mszę łączy się z kwestią ujawniania bądź nie ujawniania światopoglądu, a dobrowolność takiego wyjścia jest fasadowa i iluzoryczna (punkt 22 i 23 odpowiedzi dyrekcji na pismo fundacji). Nauczyciele pracujący w szkole pozostają w służbowej zależności wobec dyrektora. Z powyższych względów szkoła powinna mieć na szczególnej uwadze treść art. 53 ust. 7 Konstytucji RP, stanowiący, że nikt nie może być obowiązany przez organy władzy publicznej do ujawnienia swojego światopoglądu, przekonań religijnych lub wyznania.
Wyjścia na wydarzenia religijne związane z uczęszczaniem na zajęcia z religii określonego wyznania, powinny być organizowane przez katechetów. Zwracamy uwagę, że tego rodzaju „prośba”, kierowana przez przełożonego wobec pracowników w sposób zasadniczy łamie zapisy art 53 ust. 7 Konstytucji RP: Nikt nie może być obowiązany przez organy władzy publicznej do ujawnienia swojego światopoglądu, przekonań religijnych lub wyznania, bowiem nauczyciel „poproszony” przez przełożonego chcąc odmówić, jednocześnie zdradza, iż nie należy do wyznania rzymskokatolickiego. Opisana wyżej organizacja wyjść na praktyki religijne oznacza naruszenie wolności sumienia oraz łączy się z obawami poniesienia negatywnych konsekwencji w stosunkach pracodawcy do pracownika.
Tego rodzaju praktyka stanowi naruszenie dóbr osobistych nauczycieli; (orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 20 września 2013 r. sygn. akt II CSK 1/13). Niezależne od tego wskazujemy, że powyższe przypadki powinny być kwalifikowane jako naruszenie art. 11 zn 1 Kodeksu pracy tj. obowiązku szanowania godności i innych dóbr osobistych pracownika, a także w przypadkach skrajnych przybierają postać mobbingu w rozumieniu art. 94 zn 4 Kodeksu pracy.
III.
W SZKOLE MOŻNA ZŁOŻYĆ DEKLARACJĘ UDZIAŁU WYŁĄCZNIE W LEKCJACH RELIGII KATOLICKIEJ; UTRUDNIANIE UDZIAŁU W LEKCJACH ETYKI
Ponadto dyrekcja szkoły w odpowiedzi na naszą prośbę załączyła druk oświadczenia w sprawie udziału w nadobowiązkowych zajęciach religii rzymskokatolickiej, w którym zauważamy nieprawidłowości polegające na braku możliwości wyboru etyki lub religii innego niż katolickie wyznania. Szkoła przedkłada rodzicom do podpisania druk oświadczenia o życzeniu organizacji lekcji religii katolickiej, natomiast pomija możliwość organizacji lekcji etyki czy religii innych niż katolickie wyznania.
Ponadto dyrektor szkoły stwierdza w odpowiedzi do fundacji, iż informuje rodziców zainteresowanych organizacją lekcji etyki w szkole, iż lekcje te mogą być zorganizowane wyłącznie wówczas, gdy dyrektor otrzyma 7 zgłoszeń udziału od rodziców uczniów na tym samym etapie edukacyjnym.
Dyrekcja szkoły nie przestrzega obowiązującego prawa i w rażący, dyskryminujący sposób uniemożliwia uczniom korzystanie z prawa do edukacji tj. uczęszczania na lekcje etyki, a rodzicom nie pozwala realizować prawa do wychowania dzieci zgodnie z własnymi przekonaniami i światopoglądem.
Zgodnie z uzasadnieniem do projektu zmian Ministra Edukacji Narodowej z dnia 25 marca 2014 roku do rozporządzenia MEN z dnia 14 kwietnia 1992 roku w sprawie warunków i sposobu organizowania nauki religii w publicznych przedszkolach i szkołach,począwszy od dnia 1 września 2014 roku, w związku z nową treścią § 2 ust. 2 rozporządzenia MEN z dnia 14 kwietnia 1992 roku, (z którego usunięto limit 3 uczniów jako minimalny w grupie nauczania religii lub etyki) wprowadzenie tej zmiany pozwoli zapewnić naukę etyki każdemu uczniowi zainteresowanemu udziałem w zajęciach z tego przedmiotu, eliminując jednocześnie wskazane przez Europejski Trybunał Praw Człowieka przypadki odmowy zorganizowania lekcji etyki ze względu na brak wymaganej liczby uczniów. Należy również wskazać na treść oświadczenia Ministerstwa Edukacji Narodowej opublikowanego w ministerialnym portalu w dniu 16 marca 2014 roku: Szkoła organizuje zajęcia z religii (określonego wyznania) i etyki w klasach (oddziałach) lub grupach międzyklasowych (międzyoddziałowych), gdy otrzyma co najmniej siedem zgłoszeń dotyczących danego przedmiotu. Zgodnie z przywołanymi przepisami szkoła ma obowiązek zorganizowania lekcji religii lub etyki dla grupy nie mniejszej niż 7 uczniów danej klasy lub oddziału. Jeśli w szkole zgłosi się mniej niż siedmiu uczniów, dyrektor szkoły przekazuje oświadczenia organowi prowadzącemu, który organizuje odpowiednio zajęcia z etyki w grupach międzyszkolnych oraz zajęcia z religii – w porozumieniu władzami zwierzchnimi kościoła lub związku wyznaniowego – w pozaszkolnych punktach katechetycznych.
W celu ułatwienia organizacji nauczania etyki w szkole zaleca się, aby w przypadku niewielkiej liczby uczniów wybierających etykę stosować rozwiązania organizacyjne umożliwiające prowadzenie zajęć w grupach różnowiekowych, łączących uczniów z całego etapu edukacyjnego. W takim przypadku treści nauczania etyki powinny być podzielone na moduły nadające się do realizowania w dowolnej kolejności. Pozwoli to skonstruować ofertę nauczania etyki w każdej szkole, nawet wtedy, gdy liczba uczniów wybierających etykę jest niewielka. W przypadku większej liczby uczniów wybierających etykę zaleca się, aby szkoła realizowała zajęcia w grupach łączących uczniów z jednego rocznika. Jak już wspomniano, od 1 września 2014 r. przestaje obowiązywać dotychczasowe ograniczenie co najmniej trzech uczniów, dla których organ prowadzący tworzy grupę międzyszkolną lub pozaszkolny punkt katechetyczny. Oznacza to, że zajęcia z etyki lub religii (określonego wyznania) są organizowane nawet dla jednego ucznia. W takim przypadku wskazane jest, aby zajęcia z etyki odbywały się w szkole, w której uczeń ten spełnia obowiązek szkolny lub obowiązek nauki.”
W 2015 roku na zlecenie Rzecznika Praw Obywatelskich został przygotowany i opublikowany raport na podstawie badania „Dostępność lekcji religii mniejszościowych i lekcji etyki w ramach systemu edukacji szkolnej”. RPO uznał za przejaw dyskryminacji w dostępie do lekcji etyki m.in.: „Negatywną reakcję na zgłoszenie chęci udziału w lekcjach etyki przez rodziców, młodzież i dzieci (…) Odmowę organizacji lekcji etyki ze względu na małą liczbę chętnych. (…) Organizowanie lekcji etyki w placówkach międzyszkolnych oddalonych od miejsca zamieszkania ucznia. Nieinformowanie o możliwości wyboru etyki, niewpisywanie lekcji etyki do planu zajęć szkolnych, opóźnianie uruchomienia zajęć z etyki względem początku roku szkolnego.”
Ponadto w korespondencji z Ministerstwem Edukacji z 2018 r.Rzecznik Praw Obywatelskich uznał za wartą upowszechnienia dobrą praktykę, jaką jest rozdawanie rodzicom i uczniom formularzy, w których zaznaczaliby, czy życzą sobie zorganizowania lekcji religii lub etyki. W formularzach powinna być informacja, że możliwe jest uczęszczanie jednocześnie na lekcje różnych religii i etyki. Dyrektorzy szkół i kuratorzy oświaty winni upowszechniać wiedzę, że uczniowie nie są zmuszeni wybierać między tymi lekcjami.
Warto zwrócić uwagę, iż z odpowiedzi Dyrektora Szkoły wynika, iż oświadczenia dotyczące uczestnictwa w zajęciach z religii rzymskokatolickiej rodzice składają na początku każdego roku. Rozporządzenie dot. nauki religii wskazuje, iż „Życzenie, o którym mowa w ust. 1, jest wyrażane w formie pisemnego oświadczenia. Oświadczenie nie musi być ponawiane w kolejnym roku szkolnym”.
Prosimy o zobowiązanie szkoły do zastosowania się do powyższego. Nie ma potrzeby wymagania od rodziców ponawiania oświadczeń o tej samej treści, w przypadku zmiany oświadczenia rodzice zgłoszą się do szkoły sami.
W związku z powyższym wnosimy o:
– przeprowadzenie kontroli doraźnej,
– przekazanie fundacji treści protokołów pokontrolnych, w tym zaleceń pokontrolnych, jeśli takowe zostaną sformułowane,
– w szczególności prosimy o zobligowanie szkoły do organizacji zajęć z etyki i religii (w tym zbieranych oświadczeń) zgodnie z prawem stanowionym, w tym gwarancjami Konstytucji RP, Prawem oświatowym, szczególnie rozporządzeniem MEN w przedmiotowej sprawie oraz RODO.
Z poważaniem
Dorota Wójcik
prezeska zarządu
Załączniki:
1) Wniosek o informację publiczną przesłany przez fundację do Dyrekcji SP w Michałowicach z dnia 1 lipca 2026 r.
2) Odpowiedź Dyrekcji szkoły z dnia 10 lipca 2026 r.