Lublin, 3 października 2024 r.
Dyrekcja Zespołu Szkół Ekonomicznych w Radomiu
ul. Wernera 22
26-610 Radom
e-mail: sekretariat@zse.radom.pl
Szanowni Państwo,
Na podstawie art. 2 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, działając imieniem Fundacji Wolność od Religii z siedzibą w Lublinie, w ramach prowadzonej działalności, wnoszę o udostępnienie informacji publicznej poprzez udzielenie odpowiedzi na poniższe pytania:
- Czy szkoła organizuje obowiązkowe „zajęcia wychowawcze” pełnoletnim uczennicom i uczniom, którzy nie zapisali się na dodatkowe zajęcia religii rzymskokatolickiej?
- Czy dyrektor szkoły, zgodnie z art. 11 Kodeksu cywilnego (pełną zdolność do czynności prawnych nabywa się z chwilą uzyskania pełnoletności) wyraża zgodę na dobrowolne opuszczenie budynku szkoły przez pełnoletnich uczniów, którzy nie zapisali się na dodatkową katechezę?
- Czy dyrektor szkoły stosuje się do obowiązującego stanu prawnego, iż w momencie ukończenia osiemnastu lat ustaje władza rodzicielska, a wraz z nią wykonywana przez rodziców lub prawnych opiekunów funkcja opiekuńcza, analogicznie również szkoła nie odpowiada od tego momentu za bezpieczeństwo w trakcie zajęć, ponieważ z mocy prawa pełnoletni obywatele i obywatelki są uprawnieni do swobodnego dysponowania swoim czasem, w tym również opuszczania terenu szkoły w trakcie trwania zajęć lekcyjnych, szczególnie takich, w których nie uczestniczą?
- Czy w dzienniku elektronicznym religia i etyka została wpisana w plan zajęć wszystkich uczennic i uczniów, czy utworzono „wirtualne oddziały” wyłącznie dla uczniów zapisanych na te zajęcia?
- Czy uczniom niezapisanym na zajęcia religii rzymskokatolickiej katecheta wpisuje „nieobecność usprawiedliwioną” lub „zwolnienie”?
- Ile godzin „okienek” w swoich tygodniowych planach zajęć mają nauczyciele katecheci w roku szkolnym 2024/2025? Przez „okienko” rozumiemy spowodowane ułożeniem planu relatywnie krótkie – długości 1-2 lekcji przerwy, w czasie których nauczyciel nie prowadzi swoich lekcji. Prosimy nie uwzględniać jako „okienek” planu zakładającego, że nauczyciel przychodzi do szkoły dwa razy dziennie – rano i po południu.
- Ilu uczniów uczy się w szkole w roku szkolnym 2024/2025?
- Ilu uczniów w szkole uczęszcza na katechezę w roku szkolnym 2024/2025 (prosimy o wynik ilościowy i procentowy)?
- Ilu uczniów uczęszcza na lekcje etyki w roku szkolnym 2024/2025?
- Ilu uczniów z Ukrainy uczęszcza do szkoły w roku szkolnym 2024/2025?
- Ile godzin „okienek” w swoich tygodniowych planach zajęć w roku szkolnym 2024/2025 mają uczniowie zapisani na katechezę?
- Ile jest oddziałów, w których więcej niż połowa uczniów nie uczestniczy w zajęciach religii rzymskokatolickiej w roku szkolnym 2024/2025? Ile godzin „okienek” mają w tych oddziałach nieuczęszczający na katechezę uczniowie?
Wskazuję również, iż zgodnie z art. 13 ust. 1 Ustawy Udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku.
Stosownie do art. 14 ust. 1 ustawy, określam następujący sposób i formę udostępnienia żądanych informacji, tj. wysyłka na wskazany adres e-mail fundacja.wor@gmail.com, jako załącznik do korespondencji elektronicznej.
Z wyrazami szacunku
Dorota Wójcik
prezeska zarządu
W związku z brakiem odpowiedzi w dniu 21 października 2024 r. fundacja przesłała do szkoły przedsądowe wezwanie do wykonania obowiązku.
W dniu 27 grudnia 2024 r. został skierowany wniosek do Sądu Administracyjnego w Warszawie VIII Wydział Zamiejscowy w Radomiu.
W dalszej kolejności fundacja skierowała do Sądu wniosek o wymierzenie grzywny. Dyrektor ZSE w Radomiu (zastępowany przez adw. Mateusza Mąkosę) wniósł do Sądu o przedłużenie terminu na wykonanie wezwania w związku ze zmianą Dyrekcji w szkole i nie otrzymaniem wniosku fundacji.
Dnia 17 października 2025 r. wpłynęła odpowiedź szkoły.
W związku z otrzymaną odpowiedzią fundacja przesłała w dniu 20 października 2025 r. kolejne pismo do szkoły.
Lublin, 20 października 2025 r.
Dyrekcja
Zespołu Szkół Ekonomicznych w Radomiu
ul. Wernera 22
26-610 Radom
e-mail: sekretariat@zse.radom.pl
Szanowni Państwo,
W odpowiedzi na nadesłane w dniu 17 października 2025 r. pismo (L. dz. S.025.2.2025) będące jednocześnie odpowiedzią na wniosek fundacji z października 2024 roku, zwracam się z wnioskiem o zaprzestanie wpisywania nieobecności na zajęciach religii rzymskokatolickiej uczniom, których rodzice (lub oni sami, jeśli osiągnęli pełnoletność) nie złożyli oświadczenia o życzeniu udziału w zajęciach religii.
W swoim piśmie informują Państwo, iż „katecheta wpisuje nieobecność tylko w pierwszych tygodniach roku szkolnego, zanim rodzic dostarczy pisemną rezygnacją z uczęszczania na religię”. Jak podają Państwo w odpowiedzi „po otrzymaniu przez szkołę rezygnacji uczeń jest wykreślany z listy uczniów uczęszczających na zajęcia z religii w związku z tym nie są wpisywane jakikolwiek informacje na temat frekwencji”.
Wymaganie od rodziców uczniów składania oświadczeń dot. odmowy udziału w zajęciach religii rzymskokatolickiej, gdyż wszyscy uczniowie zostali przez szkołę zapisani automatycznie jest bezprawne. Religia jest przedmiotem nadobowiązkowym i nikt nie jest na nią zapisany dopóki nie złoży stosownego oświadczenia.
Nie jest dopuszczalne przez przepisy prawa odbieranie przez szkołę od rodziców lub uczniów oświadczeń (negatywnych deklaracji) wskazujących, że uczeń nie będzie uczęszczał na religię lub etykę, lub też przedkładanie rodzicom wzorów oświadczeń, które preferują wybór zajęć z jakiejkolwiek religii lub z etyki. Procedura przyjmowania przedmiotowych oświadczeń od rodziców lub uczniów nie może bowiem naruszać dyspozycji art. 53 ust. 7 Konstytucji RP, który wskazuje, że Nikt nie może być obowiązany przez organy władzy publicznej do ujawniania swojego światopoglądu, przekonań religijnych lub wyznania, a także Rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 14 kwietnia 1992 roku w sprawie warunków i sposobu organizowania nauki religii w publicznych przedszkolach i szkołach.
Na mocy § 1 ust. 1 Rozporządzenia MEN z dnia 14 kwietnia 1992 roku, w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 września 2017 roku §1 ust. 1 W publicznych przedszkolach i oddziałach przedszkolnych w publicznych szkołach podstawowych, zwanych dalej „przedszkolami”, organizuje się naukę religii na życzenie rodziców. W publicznych szkołach podstawowych i szkołach ponadpodstawowych, zwanych dalej „szkołami”, organizuje się naukę religii i etyki:
1) w szkołach podstawowych – na życzenie rodziców;
2) w szkołach ponadpodstawowych – na życzenie bądź rodziców, bądź samych uczniów; po osiągnięciu pełnoletności o pobieraniu nauki religii i etyki decydują uczniowie.
1a. W przedszkolach zajęcia religii uwzględnia się w ramowym rozkładzie dnia. W szkołach zajęcia religii i etyki uwzględnia się w tygodniowym rozkładzie zajęć.
2. Życzenie, o którym mowa w ust. 1, jest wyrażane w formie pisemnego oświadczenia. Oświadczenie nie musi być ponawiane w kolejnym roku szkolnym, może jednak zostać zmienione.
3.Uczestniczenie
lub nieuczestniczenie w przedszkolnej albo szkolnej nauce religii lub etyki nie
może być powodem dyskryminacji przez kogokolwiek w jakiejkolwiek formie.
Przyjęta przez szkołę
procedura nie może również kolidować z art. 2 pkt 6 ustawy z dnia 17
maja 1989 r. o gwarancjach wolności sumienia i wyznania (Dz. U. Nr 29, poz.
155) przez naruszający prawo do milczenia wymóg negatywnego oświadczenia
woli.
Stanowisko ministra edukacji opublikowane na portalu ministerstwa w dniu 20 września 2016 r. brzmi: Oświadczenia w sprawie udziału ucznia w zajęciach z religii i/lub etyki, istotne dla organizacji pracy szkoły, są dokumentami zawierającymi dane osobowe. Zatem informacje w nich zawarte mogą być przetwarzane zgodnie z przepisami ustawy o ochronie danych osobowych. Religia (określonego wyznania) i etyka są zajęciami, w których uczeń uczestniczy na zasadzie dobrowolnego wyboru. Podstawą udziału ucznia w zajęciach z religii, z etyki lub w zajęciach z obu przedmiotów jest życzenie wyrażone w formie pisemnego oświadczenia złożonego przez rodziców (opiekunów prawnych) lub pełnoletniego ucznia. Szkoła nie może domagać się od rodziców lub pełnoletniego ucznia oświadczenia o nieuczęszczaniu na lekcje religii lub etyki. Należy jednak poinformować szkołę, także w formie pisemnego oświadczenia o ewentualnym wycofaniu wcześniej złożonego oświadczenia deklarującego udział ucznia w zajęciach z religii i/lub etyki.
Rozporządzenie dot. nauki religii wskazuje, iż „Życzenie, o którym mowa w ust. 1, jest wyrażane w formie pisemnego oświadczenia. Oświadczenie nie musi być ponawiane w kolejnym roku szkolnym”.
Prosimy o zastosowania się do powyższego, gdyż nie ma potrzeby wymagania od rodziców ponawiania oświadczeń o tej samej treści, w przypadku zmiany oświadczenia rodzice zgłoszą się do szkoły sami.
Ponadto Rzecznik Praw Obywatelskich w swojej korespondencji z ministerstwem z 2018 r. uznaje za wartą upowszechnienia dobrą praktykę, jaką jest rozdawanie rodzicom i uczniom formularzy, w których zaznaczaliby, czy życzą sobie zorganizowania lekcji religii lub etyki. W formularzach powinna być informacja, że możliwe jest uczęszczanie jednocześnie na lekcje różnych religii i etyki. Dyrektorzy szkół i kuratorzy oświaty winni upowszechniać wiedzę, że uczniowie nie są zmuszeni wybierać między tymi lekcjami.
Załączam Państwu prawidłowy wzór oświadczenia dla rodziców/opiekunów prawnych:
Oświadczenie
na podstawie § 1 ust. 2 w zw. Z ust. 1 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 14 kwietnia 1992 r. w sprawie warunków i sposobu organizowania nauki religii w publicznych przedszkolach i szkołach wyrażam życzenie uczestniczenia mojego dziecka ……………………………………………………… w lekcjach …………………. *
……………………….
* Należy wpisać nazwę przedmiotu: religia, etyka. Można wyrazić życzenie uczestniczenia w lekcjach z obu przedmiotów jednocześnie. W przypadku wpisania religii należy wskazać, o które wyznanie chodzi.
Nie ma żadnego uzasadnienia dla prowadzenia dziennika elektronicznego w taki sposób, by rodzice, którzy nie życzą sobie, aby ich dzieci uczestniczyły w lekcjach religii, otrzymywali powiadomienia lub informacje o takich zajęciach za pośrednictwem dziennika elektronicznego czy też, co gorsza, by w dzienniku elektronicznym odnotowywano zwolnienie czy nieobecność ucznia z lekcji religii w sytuacji, gdy dziecko nie było w ogóle zapisane na lekcje religii, jak ma to miejsce w zarządzanej przez Państwa placówce oświatowej.
Przetwarzanie danych osobowych przez katechetę w tym zakresie nie ma podstawy prawnej (Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/W).
Rodzic ucznia który nie został zapisany na lekcje religii umiejscowione na pierwszej lub ostatniej godzinie lekcyjnej, nie powinien widzieć tego przedmiotu w planie zajęć dziecka. Co za tym idzie dziecko nie ma obowiązku przebywania w szkole, a szkoła nie ma obowiązku opiekowania się nim, zaś rodzice nie muszą „przejmować opieki na skutek rezygnacji z udziału w religii”, jeśli religia organizowana jest na pierwszej lub ostatniej godzinie lekcyjnej.
Proszę o usunięcie nieprawidłowości i poinformowanie fundacji z zachowaniem formy pisemnej.
Ponadto na podstawie art. 2 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, działając imieniem Fundacji Wolność od Religii z siedzibą w Lublinie, w ramach prowadzonej działalności, wnoszę o udostępnienie informacji publicznej poprzez udzielenie odpowiedzi na poniższe pytania:
- Czy w roku szkolnym 2025/2026 szkoła zbierała oświadczenia rodziców w sprawie udziału w lekcjach religii lub/i etyki przed dopuszczeniem ich niepełnoletnich dzieci do udziału w tych zajęciach?
- W jaki sposób wyrażane jest życzenie rodziców lub pełnoletnich uczniów w sprawie uczęszczania na lekcje religii lub/i etyki? Jeśli jest to druk prosimy o udostępnienie treści druku.
- Czy w druku, którym posługuje się szkoła uwzględniono możliwość wyboru etyki?
- Czy i w jaki sposób rodzice oraz uczniowie są informowani o prawie do zapisania się na lekcje etyki (w tym o możliwości udziału w lekcjach religii i etyki jednocześnie)?
- Czy w szkole organizowane są lekcje etyki dla chętnych uczniów w roku szkolnym 2025/2026??
- Ile oświadczeń wskazujących na życzenie rodziców co do udziału ich dzieci w lekcjach etyki szkoła otrzymała w roku szkolnym 2025/2026?
- Ilu uczniów uczęszcza do szkoły w roku 2025/2026?
- Ilu uczniów w szkole zostało zapisanych przez rodziców lub jako pełnoletni zapisali się na zajęcia religii rzymskokatolickiej?
- Ilu uczniów w szkole nie uczestniczy w zajęciach religii rzymskokatolickiej w roku szkolnym 2025/2026 (prosimy o wskazanie wyniku w ujęciu liczbowym i procentowym)?
Wskazuję również, iż zgodnie z art. 13 ust. 1 Ustawy Udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku.
Stosownie do art. 14 ust. 1 ustawy, określam następujący sposób i formę udostępnienia żądanych informacji, tj. wysyłka na wskazany adres e-mail fundacja.wor@gmail.com, jako załącznik do korespondencji elektronicznej.
Z wyrazami szacunku
Dorota Wójcik
prezeska zarządu
W dniu 3 grudnia 2025 r. wpłynęła odpowiedź szkoły. Z treści pisma można wnioskować, że w szkole zmienią się druki bezprawnych oświadczeń i praktyka zapisywania uczniów automatycznie na religię. Sprawdzimy, czy obietnica zmian zostanie zrealizowana, w nowym roku szkolnym.
Zachęcamy uczniów uczęszczających do Zespołu Szkół Ekonomicznych Radom, rodziców i nauczycieli. do przesyłania nam wszelkich uwag i spostrzeżeń w kwestii wolności wyznania i przestrzegania prawa.
Pełna treść odpowiedzi i skandaliczny druk obowiązujący dotychczas w szkole.
